Sendikalar içinde çalışma ve sendikaları fethetme

Sendikalar işçi sınıfının çeşitli örgütlenme biçimleri içinde, işçileri işye­rindeki sorunları temelinde örgütleyen ve en geniş işçi kit­lesini kendi somut çıkarları te­melinde mücadeleye çeken ilk ve en basit kitle örgütlenme­sidir.

Sendikalar işçilerin kendi doğru­dan günlük çıkarları ve hakları için örgütlenmesinin ilk basa­mağıdır. Kendi en basit güncel çıkarları için mücadelede ör­gütlenme ihtiyacı duymayan ve mücadeleyi örgütlü olarak yürütmek gereğini görmeyen bir işçiden, daha büyük he­defler için mücadele ve daha büyük hedefler için mücadele örgütlerinde örgütlenme bek­lemek boş iştir.

Sendikaları fethetme

Kızıl  Sendikalar Enternasyonali’nin gerici sendikalar konusun­daki temel şiarı “Sendikaları Fethetmek” idi. Bu şiar bugün de sendikalar konusunda bilimsel hedef ve şiardır. Devrimci işçiler, sen­dikaların sınıf mücadelesinin araçlarına dönüştürülmesi için sendikalarda örgütlemeli, sen­dikalarda işçileri örgütlemeli, sendikalarda devrimci çizgi­nin egemen kılınması için mücadele yürütmelidir. “Sendikaların Fethedilmesi” siyasetinin anlamı ve devrimci­lere yüklediği görev budur.

“Sendikaların Fethedilmesi” de­mek, verili sendikalarda işçile­rin çoğunluğunun sınıf müca­delecisi bir çizgi için kazanılması demektir. Bunu ya­pacak olan komünist partilerde örgütlenmiş olan, fabrika/iş­letme hücreleri temelinde yük­selen bir örgütlenmeye sahip öncü/devrimci işçilerdir. Gerici sendika yönetimleri tabiî ki ik­tidardan uzaklaşmamak için her türlü üç kağıdı yapacaktır. Sendikalardaki devrimci mu­halefetin, sendika yönetimini ele geçirmesi noktasına gelin­diği yerde –ki bu uzun soluklu büyük bir mücadele süreci ertesinde gerçekleşebilir– var olan sendikaların yönetimleri eğer becerebilirlerse sendika­ları bölecek, kendi yanlarında kalan bakiye ile daralmış iktidarlarını sürdürmeye çalışacak­tır. Fakat işçilerin çoğunluğu­nun kazanıldığı “fethedildiği” yerde bunun kıymeti harbiyesi yoktur.

Tabandan örgütlenme

Bugün sarı, gerici sendikacılığın egemen olduğu şartlarda, “sendikaları fethetmek” için de, hem iş yerlerinde hem de sendikalar içinde gerici sen­dika yönetimlerinden bağımsız örgütlenmeler yaratmak şarttır.

İşyerlerinde bir yandan işçilerin sendikada örgütlenmesi için mücadele yürütülürken, diğer yandan sendika yönetimlerin­den bağımsız işçi komiteleri, grev ve mücadele komiteleri, işçi şuraları vb. taban/kitle örgütlenmeleri üze­rinden, sendikalarda da şimdi­lik gizli fraksiyon çalışması üze­rinden sendika yönetimlerine aşağıdan baskı yapan “bağım­sız işçi örgütlenmesi” gereklidir. Burada adı ne olursa olsun bu taban örgütlenmeleri hiçbir şe­kilde sendikal örgütlenmenin alternatifi değildir.

İşyerlerinde işçilerin kendi bağımsız örgütlenmelerini yapmaları, sendika yönetimin­den bağımsız komiteler kurma­ları, sendikal örgütlenme için çalışmanın alternatifi değildir. Bunlar birlikte yürütülebilir ve yürütülmelidir. Eğer sendikalar gerçekten işçilerin çıkarlarını, sadece kendi örgütlü oldukları alandaki işçilerin değil, sınıfın çıkarlarını merkeze koyan bir sendika siyaseti yürütseler, o zaman iş yerlerinde sendika yönetimlerinden bağımsız işçi komiteleri vb. kurmanın gereği kalmaz.

Devrimci işçiler sendika yönetimine!

Sendikalarda devrimci işçi­lerin sendika yönetimine gel­mesi için mücadele etmeliyiz. “Devrimci işçiler sendika yö­netimine!” şiarı yanlış değil­dir. Tabii ki sendikalar içindeki mücadelede iktidara gelen devrimci işçilerin de bürokrat­laşması, yozlaşması tehlikesi vardır. Fakat bu kaçınılmaz de­ğildir. Yozlaşmanın engellen­mesinin bir tek garantisi vardır: Gerçek anlamda sınıf bilinci; gerçek bir komünist bilinç!

Yozlaşmayı/bürokratlaşmayı engellemek için belli örgütsel önlemler alınmak zorundadır: Örneğin bir sendika yönetici­sinin gelirinin o sendikanın iş kolundaki bir kalifiye işçinin gelirinin üzerinde olmaması, imtiyazların olmaması, sendika faaliyetleri için sendika tarafından ödenen ge­rekli giderlerin –yol parası, ko­naklama ücreti vb.– mümkün olan en tasarruflu bir biçimde düzenlenmesi. Bu önlemler işçiler açısından “sendikacılık mesleğini” işçiliğe tercih edi­lecek bir ‘meslek’ olmaktan çı­karır. Bu durumda sendikacılık işçilerden fedakarlık talep eden bir mücadele görevi haline ge­lir. Sendikada yöneticiliğin en fazla iki dönemle sınırlandırıl­ması gibi önlem de bürokratik yozlaşmayı önleyecek tedbir­lerden biri olabilir. Bu da sen­dikacılığı “ömür boyu meslek” olmaktan çıkarır.

Bu konularda tabii ki hazır bir reçete yok. Fakat yozlaşma tehlikesi hiçbir şekilde gerici sendikalarda devrimci işçilerin yönetime gelmesinin engeli haline getirilmemelidir.

Fraksiyon çalışması

Komünist ve devrimci işçilerin sendikalar içinde komünist/devrimci fraksiyon faaliyeti yürütmesinden yanayız.

Sarı, reformist, faşist sendikalarda faaliyetin örgütsel araçları, bu sendikalar içinde sendikanın işçi haini ağalarına da karşı bir faaliyet yürüten ve her mücadelede mücadeleyi işçileri bilinçlendirmek ve örgütlemek için bir araç olarak kullanmayı faaliyetinin merkezine koyan tüm sendikalı işçileri içinde barındıran komünist/devrimci fraksiyonlardır.

Bugün bu fraksiyonlar gizli şartlarda faaliyet yürütmek zorundadır. Buna rağmen, sendikalarda devrimci/komünist fraksiyon faaliyeti, kitlesel bir faaliyet olma imkanlarına sahiptir. Çünkü sendikalı işçilerin büyük çoğunluğu sendika ağalarının hain siyasetinden hoşnut değildir. Sendikalar içinde mümkün olan en geniş demokrasi ve fraksiyon serbestliği talebi, bu fraksiyonların önemli mücadele hedeflerinden biridir.

Bu faaliyet doğru yürütüldüğü şartlarda, devrimci/komünist sendika fraksiyonları giderek güçlenecek, işçilerin önemli bölümü sendika ağalarının etkisinden kurtulacaktır.

Bu şartlarda var olan sarı sendikaların bölünmesi, ortaya devrimci/kızıl sendikaların çıkması gündeme gelecektir. İşçilerin çoğunluğunun kazanılmış olduğu şartlarda, kızıl sendikaların gündeme gelmesi, zararlı değil, gelişmenin kaçınılmaz sonucudur.

Şube yönetimini ele geçirme

Bugün var olan gerici, sarı, işbirlikçi sendikalarda; devrimci ilerici işçilerin şu veya bu sendika şubesinin yönetimini ele geçirmesi kural dışı olarak mümkündür.

Bu da ancak işçi sınıfı içinde çalışma yürüten devrimci güçlerin gücünü birleştirmesi ile mümkün olabilir. Küçük burjuva devrimciliği­nin rekabetçiliği, dar grupçuluğu göz önüne alındığında bu da çok zordur.

Sarı/gerici bir sendikanın bir şubesinde, komünizme, komünistlere, devrime, devrimci­lere sempati duyan bir işçi bugünkü şartlarda ancak kimi çevrelerle ittifak/pazarlık yaparak yönetime gelebilir. Bu durumda işçinin isteğinden, niyetinden bağımsız olarak o istese de istemese de sendikalardaki yozlaşmış/bürokratlaşmış ortamın için­de, onun bir parçası olarak yer alacaktır.

Sendikayı dönüştürme iddiası ile de olsa, yönetime gelme, onu elde tutma temel mesele hâline geldiğinde, o da yanlış yöntemleri kullanma du­rumunda kalacaktır.

Bugünkü güç dengesi ve durumunda, komünistlerin ve devrimcilerin ilkesiz ittifaklara girmeden bir şubeyi ele geçirme durumu olmadığı şartlarda, sendika içi mücadelede muhalefette kalmak; ne idüğü belirsiz, ilkesiz koalisyonlara dayalı yö­netimler içinde ya da başında yer alarak şube yönetimine gelmekten iyidir.

Sınıf bilinçli işçilerin sendika şube yönetimde yer alabilmek için ilkesiz ittifaklara girmeleri doğru değildir. Eğer ilkesiz ittifaklar temelinde yönetime gelinecekse, gelinmeme­si daha doğru olur.

Sendika içinde, somut durumda aslında bir sendika şubesinde ancak işçilerin çoğunlu­ğunun işçi sınıfının mücadelesini ileri götüren bir sendika programına oy vermesi teme­linde kazanılan bir yönetim değerlidir. İlkesiz uzlaşmalar temelinde, örneğin “kimin delege desteği varsa, ona yönetimde yer verelim” hesabıyla kazanılan bir yönetimle yanlış yöntemlere başvurulması kaçınılmazdır. Böyle bir yönetim yanlış temelde kurulmuştur. İşçilerin ço­ğunluğu önlerine konulan ilkeli, sınıf mücadelecisi bir çizginin programına oy veriyorsa, o zaman sorun yok. Açıktan, ilkeli mücadele edilerek işçiler sınıf siyasetine kazanılmalıdır.

Hangi yöntemle olursa olsun sendika yönetimlerini ele geçirmeli ve korumalıyız anlayışı yanlıştır.

5 Temmuz 2022