Avusturya Federal Şansölyesi Stocker'in Ankara ziyareti

Avusturya Federal Şansölyesi Stocker’ın Ankara ziyareti:

Avusturya ve Türkiye Arasında Yeni Bir Sayfa mı, Yeni Bir Zorunluluk mu?

Avusturya ile Türkiye arasındaki ilişkiler son yıllarda yalnızca ticari ilişkiler çerçevesinde değerlendirilemeyecek ölçüde gelişiliyor. Ekonomi, yatırım, enerji, ulaştırma, göç, güvenlik, Avrupa Birliği ilişkileri ve bölgesel gelişmeler iki ülke arasındaki ilişkileri giderek daha sıklaştırmaktadır.

Bu açıdan 10 Ağustos 2026’da Avusturya Federal Şansölyesi Christian Stocker’ın Türkiye’ye gerçekleştirdiği resmî ziyaret, ilişkilerde yeni bir dönemin önemli göstergelerinden biridir. Stocker, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın daveti üzerine Ankara’ya gitti; Erdoğan tarafından Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde resmî törenle karşılandı ve iki lider baş başa ve heyetler arası görüşmeler gerçekleştirdi.

Ziyaretin gündeminin yalnızca ekonomik ilişkilerle sınırlı kalmaması özellikle dikkat çekiyor.

Avusturya federal şansölyelik makamı da ziyaretin merkezine “pragmatik iş birliği” anlayışını yerleştirdi. Ekonomik iş birliği, Ukrayna ve Ortadoğu’daki krizler, güvenlik ve göç, görüşmelerin başlıca konuları olarak açıklandı.

Bu tablo, Avusturya’nın Türkiye’yi yalnızca ekonomik bir pazar olarak değil, Avrupa’nın güvenliği ve çevresindeki gelişmeler açısından önemli bir bölgesel aktör olarak gördüğünü ortaya koymaktadır.

Stocker’ın beraberindeki heyetinde Avusturya Ekonomi Odası’nın üst düzey temsilcisinin ve altyapı alanından bir bakanın bulunması da ziyaretin ekonomik boyutunun önemini göstermektedir. Ziyaret sırasında Avusturya Ekonomi Odası tarafından ikili ekonomik ilişkiler üzerine bir yuvarlak masa toplantısı da gerçekleştirildi.

Ticaret Hacminde Yeni Hedef: 5 Milyar Dolar

Türkiye ile Avusturya arasındaki ekonomik ilişkilerin temelini ticaret oluşturuyor.

2025 yılında iki ülke arasındaki ticaret hacmi yaklaşık 4,5 milyar dolar düzeyine ulaştı. Ankara’daki görüşmeler sırasında Erdoğan, iki ülkenin bu yıl ticaret hacmini 5 milyar doların üzerine çıkarma hedefini dile getirdi.

Bu hedef yalnızca bir ticaret rakamının artırılması anlamına gelmemektedir. Ticaret hacminin büyümesi, Türkiye ile Avusturya arasındaki üretim zincirlerinin, yatırımların ve şirketler arası ilişkilerin daha fazla bütünleşmesi anlamına geliyor.

Türkiye açısından Avusturya, Avrupa’nın merkezinde yer alan önemli bir ekonomik ortak; Avusturya açısından Türkiye ise büyük bir iç pazara, güçlü sanayi kapasitesine ve Avrupa-Asya arasındaki ulaştırma yollarına erişim sağlayan stratejik bir ülkedir.

Avusturya Sermayesinin Türkiye’deki Ağırlığı

Ekonomik ilişkinin önemli boyutlarından biri doğrudan yatırımlardır.

Türkiye’nin verdiği rakamlara göre Avusturya’nın Türkiye’deki doğrudan yatırımları 11 milyar doların üzerine çıkmış, Türkiye’nin Avusturya’daki yatırımları ise yaklaşık 1 milyar dolara yaklaşmıştır. Erdoğan, Türkiye’de binden fazla Avusturyalı şirketin faaliyet gösterdiğini belirtiyor. Bu rakamlar iki ülke arasındaki ilişkinin basit bir ithalat-ihracat ilişkisi olmadığını gösteriyor.

Avusturya sermayesi Türkiye’de sanayi, finans, enerji, teknoloji, yazılım, altyapı, otomotiv, lojistik ve hizmet sektörlerinde faaliyet gösteriyor. Daha önceki ekonomik temaslarda da Avusturya’nın Türkiye’de yaklaşık 1.500 şirketle bağlantılı olduğu, bunların yaklaşık 250’sinin yerleşik iştirak veya temsil yapısına sahip olduğu belirtilmişti. Bu alanda çalışan firmalar OMV, Andritz, Strabag, voestalpine, RHI Magnesita, Voith Hydro, Plasser & Theurer, Kronospan, ILF Consulting Engineers, Hamburger Recycling, Frequentis ve Kapsch gibi…

Dolayısıyla Türkiye, Avusturya şirketleri açısından yalnızca 86 milyonluk bir tüketici pazarı değil; aynı zamanda Avrupa, Balkanlar, Kafkasya, Ortadoğu ve Orta Asya’ya uzanan üretim ve ticaret ağlarının bir parçasıdır.

Federal Şansölye Stocker’ın ziyareti sırasında ekonomik ilişkilerin kurumsal olarak daha ileri bir düzeye taşınması da gündeme geldi. Erdoğan, mevcut Ortak Ekonomik Komisyonu’nun yerine Ekonomik ve Ticari Ortak Komite oluşturulmasının daha yararlı olacağını belirtti ve ilk toplantının 2026 yılı sonundan önce yapılmasının hedeflendiğini açıkladı. Bu açıklama, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin artık yalnızca ticaret hacmini artırma aşamasından çıkarak daha sistematik bir yatırım ve üretim stratejik ortaklığı arayışına girdiğini gösteriyor.

Yeni mekanizmanın; karşılıklı yatırımların artırılması, ortak sanayi projeleri, teknoloji transferi, yeşil enerji, ulaştırma, yüksek teknoloji, savunma sanayii, kritik mineraller gibi alanlarda koordinasyon sağlaması bekleniyor.

Bu başlıklar tesadüfi değildir.

Avrupa ekonomisi enerji dönüşümü ve dijitalleşme sürecinden geçerken, lityum, nikel, kobalt ve nadir elementler gibi kritik hammaddeler giderek daha önemli hâle geliyor.

Türkiye’nin jeolojik kaynakları, coğrafi konumu ve sanayi altyapısı ele alındığında, önümüzdeki dönemde Avusturya tekelci sermayesinin Avrupa sanayi zincirlerindeki etkisini kullanarak Türkiye’deki halkları sömürmek amacıyla yeni yatırımlar yapacağı görülmektedir.

Yeşil Enerji ve Kritik Mineraller

Yeşil enerji konusunda da benzer bir durum söz konusudur.

Güneş ve rüzgâr enerjisi, enerji depolama, elektrik şebekeleri, hidrojen ve enerji verimliliği gibi alanlar, önümüzdeki yıllarda Avusturya şirketleri (Örneğin: OMV-Avusturya devletinin sahibi bulunduğu benzin/petrol/rafineri firması) açısından yeni yatırım alanları oluşturuyor.

Ulaştırma ve Avrupa-Asya Koridoru

Türkiye ile Avusturya arasındaki stratejik ilişkinin önemli bir başka boyutu ulaştırmadır.

Türkiye-Avusturya ulaştırma ilişkilerinin temelinde, Türkiye’nin Avrupa-Asya arasındaki transit konumu ile Avusturya’nın Orta Avrupa’daki ulaşım merkezi olma özelliği bulunmaktadır. İki ülke arasında Balkanlar ve Orta Avrupa üzerinden ulaşım hatlarının, özellikle demiryolu ve altyapı projelerinin geliştirilmesi ortak ekonomik çıkarlar yaratıyor. Avusturya’nın Türk altyapı projelerinde kendi şirketlerinin teknoloji ve mühendislik kapasitesini kullanmayı teşvikler üzerinde destekleyerek bu alanda Avusturya firmalarının (Strabag-inşaat) yerleşmesini hedefliyor. Bunun yanında, Asya-Avrupa ticaretinde alternatif ulaşım güzergâhlarının önem kazanması, Türkiye’nin jeopolitik önemini artırırken, Avusturya’nın da Orta Avrupa’da stratejik bir bağlantı noktası olmasını hedefliyor.

Güvenlik ve Göç: Ekonominin Ötesindeki Ortaklık

Stocker’ın Ankara ziyaretinin önemli gündemlerinden biri de göç ve güvenlikti.

Avusturya, Avrupa’da göç meselesine en muhafazakâr yaklaşan ülkelerden biri. Türkiye ise Avrupa’ya yönelen göç hareketlerinin önemli güzergâhlarından birinin üzerinde bulunmaktadır. Bu nedenle Avusturya açısından Türkiye ile göç konusunda iş birliği stratejik bir zorunluluk hâline geliyor. Avusturya federal şansölyeliği, Stocker’ın Ankara görüşmelerinde göç ve güvenliğin ekonomik iş birliği kadar önemli başlıklar olduğunu açıkladı. Türkiye açısından ise Avrupa’nın göç politikasında önemli bir aktör olmak, AB ülkeleriyle yürütülen diplomatik ilişkilerde önemli bir pazarlık alanı oluşturuyor.

Ukrayna Savaşı ve Türkiye’nin Bölgesel Rolü

Stocker’ın Ankara ziyaretinin bir başka önemli konusu Ukrayna savaşıydı.

Avusturya federal şansölyesi, Türkiye’nin Rusya-Ukrayna savaşını sona erdirmeye yönelik çabalarını desteklediklerini ve Erdoğan’ın kişisel girişimlerini takdir ettiklerini belirtti. Bu açıklamalar, Avusturya’nın Türkiye’yi yalnızca NATO üyesi veya AB’ye komşu ve üyelik adayı bir ülke olarak değil, krizlerin çözümünde etkili olabilecek bölgesel bir güç olarak değerlendirdiğini gösteriyor. Türkiye’nin Rusya ve Ukrayna ile aynı anda iletişim kanallarını açık tutabilmesi, Karadeniz’deki konumu, Montrö Anlaşması’nın bölgedeki etkisi, Ankara’nın Avrupa güvenliği açısından önemini artırıyor. Avusturya ise “askerî tarafsızlık” anlaşmasına sahip olmakla birlikte Avrupa güvenlik sisteminin bir parçasıdır. Dolayısıyla Türkiye ile Avusturya arasında güvenlik alanında farklılıklar kadar ortak çıkarlar da bulunuyor.

Ortadoğu ve Türkiye’nin Bölgesel Ağırlığı

Stocker’ın Türkiye ziyaretinde Ortadoğu’daki gelişmeler de ele alındı.

Avusturya federal şansölyesi, Türkiye’nin Ortadoğu’da ağırlığı olan önemli bir ülke olduğunu ifade etti. Bu açıdan bakıldığında Avusturya’nın Ortadoğu’daki askerî ve siyasi kapasitesi Türkiye ile kıyaslanamayacak ölçüde sınırlıdır. Türkiye ise Suriye, Irak, İran, Körfez, Kafkasya ve Doğu Akdeniz’deki gelişmelerle doğrudan bağlantılı bir ülkedir. Bu nedenle Viyana açısından Ankara ile siyasi diyalog, Avrupa’nın Ortadoğu politikası bakımından da önem taşıyor. Türkiye açısından ise Avusturya ile ilişkilerin geliştirilmesi, AB içerisindeki ülkelerle doğrudan diplomatik kanalların güçlendirilmesi anlamına gelmektedir.

Savaş endüstrisi: Yeni ve Hassas Bir Alan

Stocker’ın ziyareti sırasında “savunma sanayi” de potansiyel iş birliği alanları arasında sayıldı.

Bu alanda iki ülkenin beklentileri farklı olmakla birlikte birbirini tamamlayabilecek niteliktedir:

Türkiye’nin beklentileri

Avrupa savaş sanayii pazarına erişimini artırmak: Türkiye, “savunma sanayii” ürünlerinin Avrupa ülkeleriyle ortak projeler kapsamında geliştirilmesini ve ihracat imkânlarının geliştirilmesini hedefliyor.

Teknoloji ve mühendislik iş birliği: Avusturya’nın sahip olduğu teknoloji, elektronik, optik ve hassas üretim kapasitesinden yararlanmak Türkiye savaş sanayisi açısından önem taşıyor.

Ortak üretim ve Ar-Ge: İki ülkenin şirketleri arasında ortak üretim, araştırma-geliştirme ve teknoloji transfer projelerini geliştirmeyi bekliyor.

Savaş endüstrisi ve siyasi alanındaki diyaloğun güçlendirilmesi: Türkiye, savaş sanayi iş birliğini Avusturya ile daha geniş stratejik ilişkilerin bir parçası hâline getirmeyi hedefliyor.

Avusturya’nın beklentileri

Türkiye’nin gelişen savaş sanayi kapasitesinden yararlanmak: Özellikle insansız sistemler, kara araçları, elektronik sistemler ve savunma teknolojileri Avusturya açısından ilgi alanı oluşturuyor.

Avusturya şirketleri için yeni pazarlar: Türkiye’nin “savunma sanayiinin” büyüyen üretim ve ihracat kapasitesi, Avusturyalı firmalar için ortaklık ve ticari fırsatlar yaratıyor.

Ortak teknoloji ve üretim projeleri: Avusturya, kendi uzmanlık alanlarını Türkiye’nin üretim kapasitesiyle birleştirerek Avrupa pazarına yönelik ortak projeler geliştirmeyi planlıyor.

Özetle: Türkiye daha çok teknoloji, pazar erişimi ve ortak üretim imkânlarını; Avusturya ise ticari fırsatlar, teknoloji iş birliği ve Türkiye’nin savaş sanayiinin kapasitesinden yararlanmayı bekliyor. Ancak bu alandaki iş birliğinin Avrupa Birliği mevzuatı, ihracat kontrolleri ve Türkiye’nin NATO üyeliği gibi farklı çerçeveler tarafından sınırlandırılabileceği de unutulmamalıdır.

Avrupa Birliği Boyutu

Türkiye-Avusturya ilişkilerinin bir diğer önemli boyutu Avrupa Birliği’dir.

Avusturya AB üyesidir. Türkiye ise AB üyesi olmamakla birlikte Gümrük Birliği, ticaret, göç ve güvenlik alanlarında AB ile çok güçlü bağlantılara sahiptir. Stocker ve Erdoğan’ın görüşmelerinde Türkiye-AB ilişkilerinin de ele alınmış olması, Avusturya’nın Türkiye politikasının AB çerçevesinden bağımsız olmadığını gösteriyor. Avusturya açısından Türkiye’nin AB’ye üyeliği meselesi siyasi açıdan tartışmalı olmaya devam etse de ekonomik ilişkilerin derinliği, iki tarafı pratik iş birliğine zorlamaktadır.

Bu durum Türkiye-Avusturya ve AB ilişkilerinde önemli bir çelişki yaratıyor. Siyasi konularda farklılıklar devam ederken, dünyadaki ekonomik, stratejik ve jeopolitik değişimler karşılıklı çıkar çelişkilerini artırıyor.

Stocker’ın Ankara ziyareti, Türkiye-Avusturya ve AB ilişkilerinin sermayenin çıkarları doğrultusunda yeni alanlara genişlediğini gösteriyor. Ancak bu sürecin karşısında işçi sınıfının ve ezilen halkların kendi bağımsız çıkarlarını savunan bir mücadele hattı bulunmaktadır.

İşçi sınıfının öncülüğünde yürütülecek mücadele; emperyalist müdahalelere, haksız savaşlara, sömürüye ve sermayenin halklar üzerindeki egemenliğine karşı birleşmektir. Türkiye ve Avusturya’daki işçileri ile ezilen halkların ortak çıkarı, birbirlerine karşı rekabet etmekte değil, emperyalizme ve kapitalist sömürü düzenine karşı enternasyonal dayanışma içinde mücadeledir.

Bu nedenle halkların gerçek kardeşliği, sermayelerin ve devletlerin çıkarları üzerinden değil, işçi sınıfının öncülüğünde gelişen anti-emperyalist mücadele ve enternasyonalist dayanışma ile mümkündür. Türkiye-Avusturya ve AB ilişkilerine de bu perspektiften bakılmalı; savaşın, silahlanmanın ve emperyalist bağımlılığın karşısında halkların kardeşliği, barış ve özgürlük savunulmalıdır.

Gelecek; emperyalistlerin ve sermayenin değil, işçilerin ve ezilen halkların ortak mücadelesiyle mümkündür.