İzmir’in Aliağa ilçesinde bulunan HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda, adına “iş kazası” denilen olayda 19 işçi katledildi.
Katledilen işçilerin cenaze törenine HABAŞ’ın sahibi Mehmet Rüştü Başaran çelenk gönderdi. İşçilerin ölümünden sorumlu patronun, hayatını kaybeden işçilerin cenazesine çelenk göndermesi, bu düzenin utanmazlığını gözler önüne seriyor. İşçilerin ölümüne yol açan koşulları yaratan sermaye sahibi, sanki yaşananlardan haberi yokmuş gibi cenazeye çelenk gönderiyor.
Soruşturma kapsamında 11 kişi gözaltına alındı, bunlardan 9’u tutuklandı. HABAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Rüştü Başaran’a ise ev hapsi verildi. Yani işçilerin hayatını kaybettiği fabrikadan sorumlu şirketin patronu cezaevine gönderilmedi; şimdilik Boğaz’daki malikânesinde oturacak. Ev hapsi dedikleri bu!
HABAŞ: İŞÇİ CİNAYETLERİNİN ADRESİ!
HABAŞ âdeta işçi cinayetlerinin bir üssü hâline gelmiş durumda. Fabrikanın geçmişine baktığımızda bunun tek seferlik bir kaza olmadığını, yıllardır tekrarlanan iş cinayetleri ve iş güvenliği ihlalleriyle dolu bir tablo olduğunu görüyoruz.
1999’da pota düştü, 4 işçi öldü. 2001’de bir işçinin bacağı koptu. 2002’de kazan patladı, 4 işçi yaralandı. 2007’de bir işçi daha öldü. 2008’de bir işçi daha öldü. 2013’te halat koptu, bir işçi hayatını kaybetti. Yine 2013’te elektrik kaçağı meydana geldi ve bir işçi daha öldü.
2014’te 100’den fazla işçi, öğle yemeğindeki gıda zehirlenmesi nedeniyle hastanelik oldu. 2015’te vinç kazası yaşandı, bir işçinin kolu koptu. 2018’de patlama meydana geldi, bir işçi daha öldü. Aynı yıl baca temizliği sırasında bir işçi daha hayatını kaybetti.
2019’da 80 ton sıvı çelik döküldü, 11 işçi yaralandı. 2020’de bir işçi daha öldü. Yine aynı yıl çelikhane bölümünde çalışan bir işçi 10 metre yükseklikten düşerek hayatını kaybetti. Bir başka işçi de gemiye yükleme yapılırken, denize düşerek öldü.
2022’de bir işçi vinçten düşerek hayatını kaybetti. 2024’te bir işçinin üzerine metal bobini düştü ve işçi öldü. Aynı yıl ocak patladı, 4 işçi yaralandı. 2025’te yine ocak patladı, 7 işçi yaralandı.
2026’da iki ayrı olayda iki işçi daha hayatını kaybetti. Ardından yaşanan son patlamada 19 işçi katledildi.
Bütün bu olaylar ortadayken HABAŞ’ta yaşananları münferit iş kazaları olarak açıklamak mümkün mü? Yıllardır aynı fabrikada işçiler katlediliyor, yaralanıyor, sakat kalıyor. Kazalar tekrarlanıyor, tehlikeler ortadan kaldırılmıyor, iş güvenliği önlemleri gerektiği gibi alınmıyor. Buna rağmen üretim sürüyor, patronun kârı büyüyor.
HABAŞ artık yalnızca bir fabrika değil; işçilerin canı pahasına üretimin sürdürüldüğü, işçi hayatlarının sermayenin kâr hesabına kurban edildiği bir cinayet düzeninin somut örneğidir.
İŞÇİ CİNAYETLERİ TAVAN YAPIYOR!
AKP iktidarı boyunca, 2003’ten bu yana 38.281 işçi iş cinayetlerinde yaşamını yitirdi. Yıllara göre işçi ölümlerine baktığımızda tablonun giderek ağırlaştığını görüyoruz: 2003 yılında 810 işçi, 2010 yılında 1.434 işçi, 2015 yılında 1.730 işçi, 2020 yılında ise 2.427 işçi hayatını kaybetti. 2026 yılının şimdiye kadarki işçi cinayetleri bilançosu ise 1.947’ye ulaştı.
Elbette AKP öncesinde de işçiler iş cinayetlerinde hayatlarını kaybediyordu. Ancak AKP iktidarı döneminde işçi ölümlerinin böylesine artması tesadüf değildir. Taşeronlaştırmanın yaygınlaştırılması, özelleştirmeler, güvencesiz ve esnek çalışma biçimlerinin büyütülmesi, sendikal örgütlenmenin önüne çıkarılan engeller ve denetim mekanizmalarının etkisizleştirilmesi bu tablonun temel nedenleri arasındadır.
Her ne pahasına olursa olsun kapitalist büyümeyle emperyalist dünyada rol kapma hırsıyla işbaşına gelen AKP iktidarı, uyguladığı ekonomi politikalarıyla işçi ve emekçilerin yaşamlarını, sağlıklarını hiçe sayarak sermayenin büyümesinin önündeki engelleri bertaraf etmeyi merkeze koydu. Üretimin ve büyümenin yükünü işçilerin sırtına bindirirken, patronların kârlarını ve servetlerini korumayı esas aldı. İş güvencesini zayıflattı, taşeron çalışmayı yaygınlaştırdı, işçileri düşük ücretlere ve ağır çalışma koşullarına mahkûm etti. İşçi sağlığı ve iş güvenliği için ayrılması gereken kaynaklar patronların maliyet hesabına kurban edildi.
38 bini aşkın işçinin yaşamını yitirdiği bir ülkede bu işçi kıyımını münferit kazalarla, talihsizliklerle ya da işin doğasıyla açıklayamazsınız. Bu ölümler, sermayenin çıkarlarını insan yaşamının üzerinde tutan kapitalist politikaların sonucudur. İş cinayetlerinin arkasında patronlar ve bu sömürü düzenini koruyan ve sürdüren siyasi iktidar vardır.
İŞ CİNAYETLERİ KADER DEĞİL, SERMAYE DÜZENİNİN SONUCUDUR!
Türkiye, ölümlü iş kazalarında açık ara Avrupa şampiyonudur. Dünyada ise üçüncü sıradadır. Türkiye’de ortalama her gün 6 işçi hayatını kaybediyor. Her gün 6 işçi de ağır yaralanarak iş göremez hâle geliyor.
Türkiye’de yaklaşık 2,5 milyon iş yeri bulunuyor. Bunların 1 milyonu tehlikeli olarak sınıflandırılan sektörlerde faaliyet gösteriyor. Peki, bu iş yerlerini denetlemekle görevli kaç iş müfettişi var? Yalnızca 875! Bir milyon tehlikeli iş yeri, 875 müfettiş! Bunun anlamı açık: Etkin bir denetim yok. İşçi sağlığını ve güvenliğini güvence altına alacak bir denetim sistemi işletilmiyor. Patronların üretimi ve kârı söz konusu olduğunda kapılar sonuna kadar açılırken, işçilerin yaşamını korumak için gerekli denetimler yapılmıyor.
Patronlar için işçilerin güvenliği, üretim sürecini yavaşlatan gereksiz bir faktör olarak görülüyor. İşçilerin önemli bir bölümü ise patronların baskısı ve işini kaybetme korkusu nedeniyle her koşulda çalışmak zorunda kalıyor.
Oysa iş cinayetleri kader değildir. Gerekli önlemler alınırsa, iş güvenliği için yeterli kaynak ayrılırsa, koruyucu ekipman sağlanırsa ve denetimler etkili biçimde yapılırsa, bu ölümlerin önüne geçilebilir. İşçilerin hayatını korumak teknik olarak mümkündür. Ancak sermaye düzeninde işçinin, emekçinin yaşamı, patronun kâr hesabının gerisine itiliyor. Önlem almak maliyet, işçinin ölümü ise çoğu zaman ödenebilir bir bedel olarak görülüyor.
Aliağa’da katledilen işçilerin ailelerine de kan parası teklif edecekler. İşçilerin ölümünü parayla kapatmaya, ailelerin acısını ve adalet arayışını susturmaya çalışacaklar. İşçiler ölüyor, patronlar sorumluluktan kurtulmanın yollarını arıyor; ailelere para teklif edilerek iş cinayetlerinin üzeri örtülmek isteniyor.
İşçinin yaşam hakkı parayla satın alınamaz. Hiçbir tazminat, hiçbir ödeme, hiçbir anlaşma işlenen iş cinayetini ortadan kaldırmaz. Ailelerin adalet arayışı susturulamaz. İş cinayetlerinin hesabı sorulmalı; sorumlular, patronlar ve bu cinayetlere zemin hazırlayan siyasi iktidar hesap vermelidir. İşçiler, güvensiz çalışma koşullarında çalışmayı reddetmeli ve bu koşullara karşı isyan etmelidir.
GERÇEK KURTULUŞ, SÖMÜRÜSÜZ YENİ BİR TOPLUM İÇİN DEVRİM MÜCADELESİNDE!
İşçi sınıfı, elbette bu sistem içinde daha iyi çalışma ve yaşam koşulları için mücadele etmeli, haklarını savunmalı ve kazanımlarını büyütmelidir. Ancak mücadelesini yalnızca bu sistemin sınırları içinde daha iyi koşullar elde etmekle sınırlamamalıdır. Çünkü işçileri sömüren, emeğini ve yaşamını patronların kâr hırsına kurban eden düzen, özünde değişmediği sürece sömürü ve iş cinayetleri de sona ermeyecektir. Asıl hedef, bu düzeni kökünden değiştirmek, sermayenin egemenliğine son vermek ve üretimin bir avuç patronun kârı için değil, toplumun ihtiyaçları için örgütlendiği yeni bir toplum kurmak olmalıdır. İnsanın insanı sömürmediği, emeğin özgürleştiği, sınıfsız ve sömürüsüz bir toplum ancak örgütlü ve devrimci mücadeleyle kurulabilir.
İşçiler! Günlük hak mücadelelerinizi, sömürü düzenini yıkma mücadelesiyle birleştirin! Örgütlenin, birleşin, sermaye egemenliğine son vermek ve sömürüsüz yeni bir dünya kurmak için devrim mücadelesini büyütün!
13 Kasım 2026
