Emek Çalışmaları Topluluğu “2022 İşçi Sınıfı Eylemleri Raporu”nu açıkladı.
Raporda “600 işyeri temelli eylem vakasında dikkat çekenler” başlığı altında şu bilgilere yer veriliyor:
“-155 bin, katılan yaklaşık işçi sayısı.
-%52 Özel kadrolu/düzenli, vakaların %52’si özel sektörde kadrolu/düzenli çalışanlar (taşeron ya da düzensiz işçi olmayan özel sektör çalışanları) tarafından gerçekleştirilmiştir. Vakaların %19’u memurlar, %9’u ise özel sektör taşeronu şirketlerin çalışanları tarafından gerçekleştirilmiştir.
-%44 Basın açıklaması, vakaların %44’ünde basın açıklaması, %30’unda fiili grev, %10’unda ise kalıcı direniş gerçekleştirilmiştir.
– %36 Düşük ücret, vakaların %36’sı düşük bulunan ücretleri arttırma hedefiyle yapılmıştır. Vakaların %19’unda işten atma, %16’sında ise sendikalaşma nedenleri rol oynamıştır. Toplu iş sözleşmesi bağlamında yapılan eylemler ise vakaların %11’ini oluşturmuştur.
– 13 Gün, 600 işyeri temelli eylem vakasının ortalama eylem süresi 13 gündür. Öte yandan vakaların 386’sı (%64’ü) bir gün içerisinde gerçekleşip sonlanan eylemlerdir.
– %35 Üretim aksadı, işyeri temelli eylem vakalarının %35’inde üretimi durduran ya da yavaşlatan bir eylem gerçekleşmiştir. Bu oran 2020’de %26, 2021’de ise %21 idi.
– %72 Hak geliştirme, vakaların %72’si hak geliştirme niteliğine sahiptir. Kalanı ise savunma niteliğindedir. 2020’de %26 olan hak geliştirme oranı, 2021’de %65’e çıkmış, 2022’de ise artışını sürdürmüştür.
– 2.699 İşçi hakkını aradığı için işten atıldı. Basına yansıyan bir protesto eylemi gerçekleştirilen işyeri mücadelelerinde, hakkını aradığı için en az 2.699 işçinin işten atıldığı tespit edilmiştir. Bu sayı 2017’den beri kaydedilen en yüksek sayıdır. Bunlardan 1.533’ü işyerinde sendikalaşmaya çalışırken işten atılmıştır.
– %14 Tekstil işkolu, işyeri temelli eylem vakalarının %14’ü kısaca tekstil diye anılan dokuma, hazır giyim ve işkolunda gerçekleşmiştir. %13’ü metal işkolunda, %9’u da sağlık ve sosyal hizmet kolunda gerçekleşmiştir.
– %48 işçi sendikası, işyeri temelli eylem vakalarının %48’i bir işçi sendikası, %16’sı bir memur sendikası tarafından yapılırken, eylemlerin %28’i herhangi bir kurumun dahiliyeti olmadan sadece işçiler tarafından gerçekleşmiştir. Kurumsuz eylemlerde 2020’ye (%15) göre iki misline yaklaşan bir artış gerçekleşmiştir.
Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası, (SES) en çok eylem vakası örgütleyen sendikalara baktığımızda birinci sırada 45 vakayla KESK’e bağlı SES, ikinci sırada 32 vakayla Genel-İş, üçüncü sırada ise 31 vakayla Birleşik Metal-İş gelmektedir.
– 257 genel eylem vakasında dikkat çekenler:
Katılan yaklaşık işçi sayısı 53 bin.
%43 1 Mayıs. Genel eylem vakalarında birinci sırada gelen eylem nedeni %43 ile 1 Mayıs’tır. Bunun ardından %18 ile zamlar/enflasyon, %13 ile işçi sağlığı ve iş güvenliği gelir.
%67 Basın açıklaması. Genel eylem vakalarında birinci sırada gelen eylem türü basın açıklamasıdır. Onu %19 ile miting, %10 ile işyerinde basit eylem takip eder.
%51 DİSK. Genel eylem vakalarının yarısını DİSK’e bağlı sendikalar örgütlemiştir. Onu %42 ile KESK, %17 ile Türk-İş takip eder.”
Bu bilgilerden yola çıkarak şunları tespit ediyoruz:
2022 yılında da işçi sınıfı ücret, sendikalaşma hakkı, çalışma koşullarının iyileştirilmesi talepleriyle mücadelesini sürdürdü.
İşçi sınıfının mücadelesi esas olarak ekonomik taleplerle sınırlı kaldı.
Ekonomik talepler dışına çıkan eylemler esas olarak sendikalaşma mücadelesi veren, sendikalı işçilerin işten atılmasına karşı işe iade talebiyle yapılan eylemler. Bu eylemler genellikle işten atılan işçilerin kıdem tazminatı ve yasal haklarını alması ile sonuçlandı.
İşçi sınıfının eylemleri, direnişleri esas olarak birbirinden kopuk, geneli kapsamayan tekil eylemler.
İşçi hareketi esasta savunma eylemleri, yani işten çıkarma gündeme geldiğinde, sendikalaşma mücadelesi gündeme geldiğinde patronların saldırılarına karşı mücadele ile yetiniyor. İleriye doğru atılım yapamıyor. Mücadele yeni haklar kazanma, gerçek ücretleri yükseltme vb. için mücadele olmaktan çok, var olanı korumak için yürütülen savunma mücadeleleridir.
2 Şubat 2024
