Cuma, Kasım 20, 2026
  • Tüm Yazılar
Yeni Dünya İçin ÇAĞRI
E-DERGİ OKU
  • Anasayfa
  • Dünya
    • Tümü
    • Afrika
    • Amerika
    • Asya
    • Avrupa
    • Ortadoğu
    İsrail’de seçimler ve gelişmeler

    İsrail’de seçimler ve gelişmeler

    Tunus hapishanelerinde tutuklu bulunan Smud Filosu aktivistlerine özgürlük!

    Smud Filosu aktivistlerine özgürlük!

    Sınıfsal bakış açısı ile Mekke İttifakı

    Sınıfsal bakış açısı ile Mekke İttifakı

    ABD’de ara seçimler: Eşek fili fena tepti!

    ABD’de ara seçimler: Eşek fili fena tepti!

    Sırbistan’da Öğrenci Listesinin seçim zaferi

    Sırbistan’da Öğrenci Listesinin seçim zaferi

    Emperyalist paylaşım savaşının bir cephesi: Yemen

    Emperyalist paylaşım savaşının bir cephesi: Yemen

    Trending Tags

      • Avrupa
      • Amerika
      • Ortadoğu
      • Afrika
      • Asya
      • Pasifik
    • Yayınlar
      • Son Sayı
      • YDİ Çağrı / Tüm Sayılar
      • Tekoşîna Komunîst/Komünist Mücadele
      • Yeni İşçi Dünyası
      • Yeni Dünya İçin
      • Yeni Kadın Dünyası
      • Yeni Dünya Gençliği
      • Eğitim Dizisi
      • Bildiriler
      • Broşürler
    • İşçi Dünyası
      Kapitalizm insanlığın utancıdır!

      Kapitalizm insanlığın utancıdır!

      HABAŞ’ta işçi katliamı: Patrona ev hapsi, işçiye ölüm!

      HABAŞ’ta işçi katliamı: Patrona ev hapsi, işçiye ölüm!

      YDİ ÇAĞRI

      Kasım sayımız, sayı 85 çıktı!

      Ne kader, ne fıtrat, bu bir katliam!

      Ne kader, ne fıtrat, bu bir katliam!

      YDİ ÇAĞRI

      Ekim sayımız, sayı 84 çıktı!

      Diyarbakır Şehir Hastanesi şantiyesinde işçiler direnişte!

      Diyarbakır Şehir Hastanesi şantiyesinde işçiler direnişte!

      Trending Tags

      • Kürdistan
        HEVBENDÎ’ye operasyon

        HEVBENDÎ’ye operasyon

        Haydi Newroz’a!

        Haydi Newroz’a!

        Newroz 2026: “Özgürlük ve demokrasi” için tek yol: Devrim!

        Newroz 2026: “Özgürlük ve demokrasi” için tek yol: Devrim!

        Şam ile SDG arasında entegrasyon anlaşması

        Şam ile SDG arasında entegrasyon anlaşması

        Rojava’ya yönelik imha savaşına hayır!

        Rojava’ya yönelik imha savaşına hayır!

        Rojava tehlikede!

        Rojava tehlikede!

        Trending Tags

        • Güncel
          Üç büyük emperyalist güçten “barış” şovu!

          Üç büyük emperyalist güçten “barış” şovu!

          Dersim 1937-38: Soykırım, inkâr ve hafıza

          Dersim 1937-38: Soykırım, inkâr ve hafıza

          Varlık Vergisi: Bir vergi kanunundan çok daha fazlası…

          Varlık Vergisi: Bir vergi kanunundan çok daha fazlası…

          “Ekim Devrimi’nin Mirası: Savaşa Karşı Sınıf Savaşı” paneli yapıldı

          “Ekim Devrimi’nin Mirası: Savaşa Karşı Sınıf Savaşı” paneli yapıldı

          Dünya’ya yeni ekimler gerek!

          Dünya’ya yeni ekimler gerek!

          YDİ ÇAĞRI

          Yeni sayımız, sayı 225 çıktı!

          Trending Tags

          • Gençlik
            Fransa’da liseliler ayakta!

            Fransa’da liseliler ayakta!

            Çocukların yaşaması için ölmeli cellatlar

            Çocukların yaşaması için ölmeli cellatlar

            Çocuklar ölmesin!

            Çocuklar ölmesin!

            Çocuk emeğinin kapitalist sömürüsü: MESEM

            Çocuk emeğinin kapitalist sömürüsü: MESEM

            Kimsenin payandası olmayacağız!

            Kimsenin payandası olmayacağız!

            Kayyım uygulaması: Faşizm!

            Kayyım uygulaması: Faşizm!

            Trending Tags

            • Kadın
              Kadına yönelik şiddetin kaynağı erkek egemen kapitalist-emperyalist sistemdir!

              Kadına yönelik şiddetin kaynağı erkek egemen kapitalist-emperyalist sistemdir!

              “Sigorta hakkı” talebi yetmez!

              “Sigorta hakkı” talebi yetmez!

              “Ailem Güvende” ve LGBTİ+ düşmanlığı

              “Ailem Güvende” ve LGBTİ+ düşmanlığı

              “Aile Yılı” yetmedi, sıra “Aile ve Nüfus 10 Yılı”nda!

              “Aile Yılı” yetmedi, sıra “Aile ve Nüfus 10 Yılı”nda!

              Bu savaşa derhal son verilmeli!

              Bu savaşa derhal son verilmeli!

              Kadınlar yoksulluğa, şiddete ve sömürüye karşı alanlardaydı

              Kadınlar yoksulluğa, şiddete ve sömürüye karşı alanlardaydı

              Trending Tags

              • Makaleler
                Anti-Hitler koalisyonu ve İkinci Dünya Savaşı sürecinde yapılan konferanslar

                Anti-Hitler koalisyonu ve İkinci Dünya Savaşı sürecinde yapılan konferanslar

                Emperyalist dünya sistemi içinde Türkiye’nin konumu VII

                Emperyalist dünya sistemi içinde Türkiye’nin konumu VII

                Emperyalist dünya sistemi içinde Türkiye’nin konumu VI

                Emperyalist dünya sistemi içinde Türkiye’nin konumu VI

                Sömürgecilikten günümüze Nijerya

                Sömürgecilikten günümüze Nijerya

                Irkçılık: Kökeni, işlevi ve mücadele

                Irkçılık: Kökeni, işlevi ve mücadele

                Denizlerin ve farklılıkların birleştirdiği ülke: Endonezya

                Denizlerin ve farklılıkların birleştirdiği ülke: Endonezya

                Trending Tags

                • Çevre
                  Kapitalizmin yeşil maskesi: COP31’in doğa düşmanı sermayedarları!

                  Kapitalizmin yeşil maskesi: COP31’in doğa düşmanı sermayedarları!

                  Dünyayı yok edenler, dünyayı kurtarma konferansı düzenliyor!

                  Dünyayı yok edenler, dünyayı kurtarma konferansı düzenliyor!

                  Siyanürlü altın madenciliği

                  Siyanürlü altın madenciliği

                  İklimi değil, sistemi değiştir!

                  İklimi değil, sistemi değiştir!

                  Doğa felaketleri mi? Asıl felaket kapitalist sistemdir!

                  Doğa felaketleri mi? Asıl felaket kapitalist sistemdir!

                  İstanbul’u sağanak vurdu!

                  İstanbul’u sağanak vurdu!

                  Çevre direnişlerine bir örnek: Akbelen ormanı direnişi

                  Çevre direnişlerine bir örnek: Akbelen ormanı direnişi

                  İklim diplomasisinin bir gösterisi daha: COP31 Antalya’da sahne alacak

                  İklim diplomasisinin bir gösterisi daha: COP31 Antalya’da sahne alacak

                  Zirve değil zırva!

                  Zirve değil zırva!

                  Trending Tags

                  • Youtube TV
                  • İletişim
                    • Hakkımızda
                    • Tüm Yazılar
                  Sonuç yok
                  Tüm Sonucu Görüntüle
                  • Anasayfa
                  • Dünya
                    • Tümü
                    • Afrika
                    • Amerika
                    • Asya
                    • Avrupa
                    • Ortadoğu
                    İsrail’de seçimler ve gelişmeler

                    İsrail’de seçimler ve gelişmeler

                    Tunus hapishanelerinde tutuklu bulunan Smud Filosu aktivistlerine özgürlük!

                    Smud Filosu aktivistlerine özgürlük!

                    Sınıfsal bakış açısı ile Mekke İttifakı

                    Sınıfsal bakış açısı ile Mekke İttifakı

                    ABD’de ara seçimler: Eşek fili fena tepti!

                    ABD’de ara seçimler: Eşek fili fena tepti!

                    Sırbistan’da Öğrenci Listesinin seçim zaferi

                    Sırbistan’da Öğrenci Listesinin seçim zaferi

                    Emperyalist paylaşım savaşının bir cephesi: Yemen

                    Emperyalist paylaşım savaşının bir cephesi: Yemen

                    Trending Tags

                      • Avrupa
                      • Amerika
                      • Ortadoğu
                      • Afrika
                      • Asya
                      • Pasifik
                    • Yayınlar
                      • Son Sayı
                      • YDİ Çağrı / Tüm Sayılar
                      • Tekoşîna Komunîst/Komünist Mücadele
                      • Yeni İşçi Dünyası
                      • Yeni Dünya İçin
                      • Yeni Kadın Dünyası
                      • Yeni Dünya Gençliği
                      • Eğitim Dizisi
                      • Bildiriler
                      • Broşürler
                    • İşçi Dünyası
                      Kapitalizm insanlığın utancıdır!

                      Kapitalizm insanlığın utancıdır!

                      HABAŞ’ta işçi katliamı: Patrona ev hapsi, işçiye ölüm!

                      HABAŞ’ta işçi katliamı: Patrona ev hapsi, işçiye ölüm!

                      YDİ ÇAĞRI

                      Kasım sayımız, sayı 85 çıktı!

                      Ne kader, ne fıtrat, bu bir katliam!

                      Ne kader, ne fıtrat, bu bir katliam!

                      YDİ ÇAĞRI

                      Ekim sayımız, sayı 84 çıktı!

                      Diyarbakır Şehir Hastanesi şantiyesinde işçiler direnişte!

                      Diyarbakır Şehir Hastanesi şantiyesinde işçiler direnişte!

                      Trending Tags

                      • Kürdistan
                        HEVBENDÎ’ye operasyon

                        HEVBENDÎ’ye operasyon

                        Haydi Newroz’a!

                        Haydi Newroz’a!

                        Newroz 2026: “Özgürlük ve demokrasi” için tek yol: Devrim!

                        Newroz 2026: “Özgürlük ve demokrasi” için tek yol: Devrim!

                        Şam ile SDG arasında entegrasyon anlaşması

                        Şam ile SDG arasında entegrasyon anlaşması

                        Rojava’ya yönelik imha savaşına hayır!

                        Rojava’ya yönelik imha savaşına hayır!

                        Rojava tehlikede!

                        Rojava tehlikede!

                        Trending Tags

                        • Güncel
                          Üç büyük emperyalist güçten “barış” şovu!

                          Üç büyük emperyalist güçten “barış” şovu!

                          Dersim 1937-38: Soykırım, inkâr ve hafıza

                          Dersim 1937-38: Soykırım, inkâr ve hafıza

                          Varlık Vergisi: Bir vergi kanunundan çok daha fazlası…

                          Varlık Vergisi: Bir vergi kanunundan çok daha fazlası…

                          “Ekim Devrimi’nin Mirası: Savaşa Karşı Sınıf Savaşı” paneli yapıldı

                          “Ekim Devrimi’nin Mirası: Savaşa Karşı Sınıf Savaşı” paneli yapıldı

                          Dünya’ya yeni ekimler gerek!

                          Dünya’ya yeni ekimler gerek!

                          YDİ ÇAĞRI

                          Yeni sayımız, sayı 225 çıktı!

                          Trending Tags

                          • Gençlik
                            Fransa’da liseliler ayakta!

                            Fransa’da liseliler ayakta!

                            Çocukların yaşaması için ölmeli cellatlar

                            Çocukların yaşaması için ölmeli cellatlar

                            Çocuklar ölmesin!

                            Çocuklar ölmesin!

                            Çocuk emeğinin kapitalist sömürüsü: MESEM

                            Çocuk emeğinin kapitalist sömürüsü: MESEM

                            Kimsenin payandası olmayacağız!

                            Kimsenin payandası olmayacağız!

                            Kayyım uygulaması: Faşizm!

                            Kayyım uygulaması: Faşizm!

                            Trending Tags

                            • Kadın
                              Kadına yönelik şiddetin kaynağı erkek egemen kapitalist-emperyalist sistemdir!

                              Kadına yönelik şiddetin kaynağı erkek egemen kapitalist-emperyalist sistemdir!

                              “Sigorta hakkı” talebi yetmez!

                              “Sigorta hakkı” talebi yetmez!

                              “Ailem Güvende” ve LGBTİ+ düşmanlığı

                              “Ailem Güvende” ve LGBTİ+ düşmanlığı

                              “Aile Yılı” yetmedi, sıra “Aile ve Nüfus 10 Yılı”nda!

                              “Aile Yılı” yetmedi, sıra “Aile ve Nüfus 10 Yılı”nda!

                              Bu savaşa derhal son verilmeli!

                              Bu savaşa derhal son verilmeli!

                              Kadınlar yoksulluğa, şiddete ve sömürüye karşı alanlardaydı

                              Kadınlar yoksulluğa, şiddete ve sömürüye karşı alanlardaydı

                              Trending Tags

                              • Makaleler
                                Anti-Hitler koalisyonu ve İkinci Dünya Savaşı sürecinde yapılan konferanslar

                                Anti-Hitler koalisyonu ve İkinci Dünya Savaşı sürecinde yapılan konferanslar

                                Emperyalist dünya sistemi içinde Türkiye’nin konumu VII

                                Emperyalist dünya sistemi içinde Türkiye’nin konumu VII

                                Emperyalist dünya sistemi içinde Türkiye’nin konumu VI

                                Emperyalist dünya sistemi içinde Türkiye’nin konumu VI

                                Sömürgecilikten günümüze Nijerya

                                Sömürgecilikten günümüze Nijerya

                                Irkçılık: Kökeni, işlevi ve mücadele

                                Irkçılık: Kökeni, işlevi ve mücadele

                                Denizlerin ve farklılıkların birleştirdiği ülke: Endonezya

                                Denizlerin ve farklılıkların birleştirdiği ülke: Endonezya

                                Trending Tags

                                • Çevre
                                  Kapitalizmin yeşil maskesi: COP31’in doğa düşmanı sermayedarları!

                                  Kapitalizmin yeşil maskesi: COP31’in doğa düşmanı sermayedarları!

                                  Dünyayı yok edenler, dünyayı kurtarma konferansı düzenliyor!

                                  Dünyayı yok edenler, dünyayı kurtarma konferansı düzenliyor!

                                  Siyanürlü altın madenciliği

                                  Siyanürlü altın madenciliği

                                  İklimi değil, sistemi değiştir!

                                  İklimi değil, sistemi değiştir!

                                  Doğa felaketleri mi? Asıl felaket kapitalist sistemdir!

                                  Doğa felaketleri mi? Asıl felaket kapitalist sistemdir!

                                  İstanbul’u sağanak vurdu!

                                  İstanbul’u sağanak vurdu!

                                  Çevre direnişlerine bir örnek: Akbelen ormanı direnişi

                                  Çevre direnişlerine bir örnek: Akbelen ormanı direnişi

                                  İklim diplomasisinin bir gösterisi daha: COP31 Antalya’da sahne alacak

                                  İklim diplomasisinin bir gösterisi daha: COP31 Antalya’da sahne alacak

                                  Zirve değil zırva!

                                  Zirve değil zırva!

                                  Trending Tags

                                  • Youtube TV
                                  • İletişim
                                    • Hakkımızda
                                    • Tüm Yazılar
                                  Sonuç yok
                                  Tüm Sonucu Görüntüle
                                  Yeni Dünya İçin ÇAĞRI
                                  Sonuç yok
                                  Tüm Sonucu Görüntüle
                                  Anasayfa Makaleler

                                  Anti-Hitler koalisyonu ve İkinci Dünya Savaşı sürecinde yapılan konferanslar

                                  19 Kasım 2026
                                  İçinde Makaleler, Tüm Yazılar
                                  Anti-Hitler koalisyonu ve İkinci Dünya Savaşı sürecinde yapılan konferanslar
                                  0
                                  PAYLAR
                                  32
                                  GÖRÜNTÜLEME
                                  Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş

                                  [Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in, Çin’in Shenzhen kentinde düzenlenen Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesinde bir araya gelmesi, zirve içinde ayrı zirve yapmaları, İkinci Dünya Savaşı’nın sonuna doğru yapılan Yalta Konferansı ile karşılaştırılıyor.

                                  İkinci Dünya Savaşı dönemi koşulları ile bugünün dünya koşulları bir ve aynı değil. Farklı tarihsel koşullarda yapılan görüşmeleri ve konferansları, koşullardan bağımsız olarak ele alıp aynılaştırmak doğru bir yöntem değildir.

                                  İkinci Dünya Savaşı koşullarının ne olduğu, savaş içinde yapılan konferansların neden yapıldığı ve içeriğinin ne olduğunu Shenzhen karşılaştırması ve tartışması için Yeni Dünya İçin Çağrı sayı 218’de yayınlanan “Anti-Hitler Koalisyonu” ve “İkinci Dünya Savaşı sürecinde yapılan konferanslar” makalelerini yayımlıyoruz.]

                                   

                                  Anti-Hitler Koalisyonu  

                                  Naziler, 22 Haziran 1941 sabahı şafak vakti 3,4 milyon asker ile Sovyetler Birliği’ne saldırdı. İtalya, Romanya, Macaristan ve Finlandiya, Nazi Almanya’sının yanında Sovyetler Birliği’ne karşı savaşa katıldı. Sovyetler Birliği, Nazi Almanya’sına karşı özgürlük savaşına başladı.

                                  Savaşın ilk günlerinden başlayarak Sovyetler Birliği, Nazi Almanya’sı ve müttefiklerine karşı uluslararası bir blok kurulması için mücadele etmeye başladı. Nazilerin Sovyetler Birliği’ne saldırdığı gün, İngiltere Başbakanı Churchill, 22 Haziran 1941’de yaptığı açıklamada şunları söyledi:

                                  “Son yirmi yılda komünizmin benim kadar kararlı bir karşıtı olmamıştır. Komünizm hakkında söylediklerimin hiçbirini geri de almam. Ancak şimdi gelişen dram karşısında, bütün bunlar geri planda kalmaktadır. Almanya’nın Rusya’ya girmesi, aslında Britanya Adalarına girmesinden önceki prelüttür. Rusya’nın başındaki tehlike, bizim için de Birleşik Devletler için de tehlikedir.” (“Stalin İktidarın Zirvesinde”, Yuriy Yemelyanov, s. 341, Lena Yayınları, 2015, Ankara)

                                  Haziran 1941’de ABD, henüz İkinci Dünya Savaşı’na girmemişti. Beyaz Saray Sovyetler Birliği’ne yardım etmeye hazır olduğunu belirterek şu açıklamayı yaptı:

                                  “Biz, komünistlerin dogmalarına da Nazilerin dogmalarına da karşıyız. Rusya komünist bir devlet olalı 27 yıl geçmiş ve Sovyetler, hiçbir zaman bizim milli çıkarlarımızı ve yaşam düzenimizi ciddi anlamda tehdit etmemiştir. Ancak Hitler’in son iki yıl içinde dünyayı köleleştirmek için yaptığı akıl dışı işgalci seferler, bizim özgür bir halk olarak varlığımız için doğrudan ciddi bir tehlike yaratmıştır… Biz, komünizmden yana değiliz, fakat Hitler’in yapmaya çalıştığı her şeye karşıyız. O ve onun Tanrı tanımaz Nazileri, dünya için, adalet ve güvenlik için başlıca tehlikeyi oluşturmaktadırlar… Her zaman olduğu gibi şu anda da unutmayalım ki gücümüz birliğimizdedir, görüş farklılıkları ise en büyük tehlikedir.” (Age., s. 341)

                                  Sovyetler Birliği, Nazilerin Sovyetler Birliği’ne saldırmasından birkaç gün sonra Nazi Almanya’sına karşı Büyük Britanya ve ABD ile işbirliği yapmaya başladı. Churchill’in 22 Haziran 1941’de yaptığı açıklamaya, Stalin, 3 Temmuz 1941 tarihli konuşmasında olumlu bir karşılık verdi. 8 ve 10 Temmuz’da, Stalin Büyük Britanya’nın Moskova Büyükelçisi Stafford Cripps ile bir araya geldi. 12 Temmuz 1941’de, Moskova Büyükelçisi Stafford Cripps ve Molotov “SSCB ve Majestelerinin Birleşik Krallık Hükümeti Arasında Almanya’ya Karşı Savaşta Ortak Faaliyetler Hakkında Anlaşma”yı imzaladılar. Buna göre, taraflar, savaş süresince, her iki ülkenin mutabakatı olmaksızın hiçbir devletle görüşme yapmayacak, herhangi bir ateşkes veya barış antlaşması imzalamayacaklardı. Stalin, Churchill’in Moskova Büyükelçisi Cripps aracılığıyla 8 ve 10 Temmuz’da ilettiği iki mesaj ile ilgili olarak 18 Temmuz’da bir açıklama yaptı ve mesajlarından dolayı Britanya Başbakanı’na teşekkürlerini bildirdi.

                                  Stalin, Churchill’e ilk mesajında, Batı Avrupa’nın uygun bölgelerinde (Kuzey Fransa) ve kuzeyde (Arktika) Hitler’e karşı acilen yeni cepheler açılmasını talep ediyordu. Norveç’in kuzeyinde, Sovyet kara, deniz ve hava kuvvetleriyle birlikte bir operasyon hazırlanmasını öneriyordu. Nazilerin Sovyetlere saldırması ile birlikte Stalin, ikinci cephenin açılmasını gündeme getiriyordu. Sovyetler Birliği, Batılı müttefiklerle üç yıl boyunca yaptığı görüşmelerde ikinci cephenin açılması sorununu hep gündemde tuttu.

                                  Batılı müttefikler, Nazi Almanya’sına karşı ortak savaşımla ilgili söz vermelerine rağmen pratikte somut adımlar atmıyorlardı. Nazi Almanya’sının Sovyetler Birliği’ne saldırısını takip eden ilk aylardaki manzara, Nazilerin Fransa, Polonya, Yugoslavya, Yunanistan ve diğer ülkelerde yıldırım hızıyla gerçekleştirdiği işgalleri hatırlatıyordu. Batılı askeri uzmanlar Sovyetler Birliği’nin ancak altı hafta dayanabileceğini söylüyorlardı! ABD Savunma Bakanı, Nazilerin Sovyetler Birliği topraklarındaki ilerleyişinden bahsederken, Nazilerin Sovyetler Birliği’nin kesin yenilgiye uğratması için birkaç ayın yeterli olacağını belirtiyordu! Batılı müttefikler, Sovyetler Birliği’nin bu kadar kısa bir süre içinde çökmesini istemiyorlardı; çünkü Sovyetler Birliği’nin çöküşünün ardından sıranın kendilerine geleceğini biliyorlardı.

                                  Batılı müttefikler, Sovyetlerin Birliği’nin Nazilere karşı fazla dayanamayacağını düşünmelerine rağmen, Sovyetler Birliği ile temaslarını yoğunlaştırdılar. ABD ve Büyük Britanya’nın Moskova büyükelçileri, 15 Ağustos 1941’de ülkelerinin mesajını Stalin’e ilettiler. ABD ve Büyük Britanya, yardım konusunu görüşmek için Moskova’da toplanmayı öneriyorlardı. Sovyetler Birliği, Batılı ülkelerle işbirliği, hammadde ve silah teslimatıyla ilgili konuları ele almak üzere Moskova’da bir üçlü görüşme yapılması teklifine olumlu cevap verdi.

                                  Stalin, Sovyetler Birliği’nin bir ölüm-kalım tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu yazıyordu. O’na göre, son derece vahim olan durumu düzeltmek için müttefiklerin acil şekilde yardıma başlaması gerekiyordu. Stalin Churchill’e yazdığı mesajda şunları söylüyordu:

                                  “Bu vaziyetten kurtulmanın bir tek çaresi vardır: Yıl bitmeden Balkanlarda veya Fransa’da, Almanları Doğu Cephesi’nden 30-40 tümenlerini çekmek zorunda bırakacak çapta ikinci bir cephe açılmalıdır. Aynı zamanda, Sovyetler Birliği’ne, bu yılın ekim sonu itibariyle 30 bin ton alüminyum teslim edilmesi, her ay asgari 400 adet uçak ve 500 adet hafif ve orta ebatta tank sağlanması gerekiyor. Bu iki kalem yardım yapılmazsa, Sovyetler Birliği yenilecek veya Hitler’e karşı savaşta müttefiklerine ciddi bir yardımda bulunamayacak derecede zayıf düşecektir. Ben, Majestelerinin bu mesajdan dolayı çok üzüleceğini biliyorum, fakat ne yapalım? Tecrübem bana, gerçekleri ne kadar acı olursa olsunlar görmeyi, bilinmesi veya duyulması istenmese de açıkça söylemeyi öğretmiştir.” (Age., s. 346-347)

                                  Üç gün sonra Stalin’in mesajına Churchill’den yanıt geldi. Churchill, Nazilere karşı şimdilik hava operasyonları dışında, Nazileri Doğu Cephesi’nden kuvvet çekmeye zorlayabilecek çapta bir operasyon yapılmasının hiçbir şekilde mümkün olmadığı belirtiliyordu. Churchill cevap yazısında şöyle diyordu:

                                  “Türkiye’nin desteği olmaksızın Balkanlarda cephe açmak imkânsızdır. Öte yandan Britanya kuvvetlerinin 1942’de de Avrupa kıtasına çıkarma yapabilecek kadar güçlü olacakları kuşkuludur, böyle bir girişimin nasıl sonuç vereceğini de bilemeyiz. Biz uçak, tank, malzeme ve donanım, ayrıca alüminyum, lastik ve çuha vb. göndereceğiz, ancak bunları İngiltere’den oraya ulaştırmak çok zordur, Ümit Burnu’ndan Afrika’yı dolanarak İran üzerinden sevkiyat yapılması lazım, ama İran’ın demiryolu kapasitesi de çok düşüktür.” (Age., s. 346)

                                  26 Mayıs 1942’de, Büyük Britanya Dışişleri Bakanı Anthony Eden ve Sovyetler Birliği Dışişleri Bakanı Vyacheslav Molotov, Londra’da, Sovyetler Birliği ile Büyük Britanya arasında bir antlaşma imzaladılar. Bu anlaşmaya göre; her iki ülke Hitler Almanya’sı ve müttefiklerine karşı savaşta ittifak yapacaklardı. Ayrıca bu anlaşmada yardımlaşma ilkeleri ve şartları da belirlenmişti.

                                  11 Haziran 1942’de, Washington’daki Sovyet Büyükelçisi Litvinov ile ABD Dışişleri Bakanı Cordell Hull “Savaş Durumunda SSCB ile ABD Arasında Saldırılara Karşı Yardımlaşma Hakkında Antlaşma”yı imzaladılar. Böylece Nazilerin Sovyetler Birliği’ne saldırmasından yaklaşık bir yıl sonra, ABD, Büyük Britanya ve Sovyetler Birliği, Nazi Almanya’sı ve müttefiklerine karşı uluslararası bir koalisyon kurdu ve böylelikle koalisyonun hukuki zemini oluşturulmuş oldu.

                                  Anti-Hitler Koalisyonu, Nazileri yenilgiye uğratmak ve Nazi Almanya’sı tarafından boyunduruk altına alınan halkları kurtarmayı temel amaç olarak görüyordu. İngiliz-Sovyet-Amerikan koalisyonu, güçlerini Hitler faşizmine karşı kurtuluş mücadelesinde birleştiren güçlü bir halklar ittifakı hâline geldi. Stalin Anti-Hitler Koalisyonu bağlamında şöyle diyor:

                                  “İtalyan-Alman koalisyonunun eylem programı şu noktalara karakterize edilebilir: Irk kini; “seçkin” ulusların egemenliği; diğer ulusların boyunduruk altına alınması ve topraklarının ilhak edilmesi; boyunduruk altına alınmış ulusların iktisadi köleleştirilmesi ve ulusal servetlerinin yağmalanması; demokratik özgürlüklerin yok edilmesi; her yerde Hitler rejiminin kurulması.

                                  İngiliz-Sovyet-Amerikan koalisyonunun eylem programı ise şudur: Irk yalnızcılığının [1][Rassenexklusivität –ÇN] ortadan kaldırılması; ulusların hak eşitliği ve topraklarının dokunulmazlığı; köleleştirilmiş ulusların kurtuluşu ve egemenlik haklarının yeniden tesisi; her ulusun kendi isteğine göre örgütlenme hakkı; ezilen uluslara iktisadi yardım ve onlara maddi refah elde etmelerinde uluslara iktisadi yardım ve onlara maddi refah elde etmelerinde destek; demokratik özgürlüklerin yeniden tesis edilmesi; Hitler rejiminin yok edilmesi.

                                  İtalyan-Alman koalisyonunun eylem programı şuna götürdü ki, Avrupa’nın işgal altındaki tüm ülkeleri –Norveç, Danimarka, Belçika, Hollanda, Fransa, Polonya, Çekoslovakya, Yugoslavya, Yunanistan, SSCB’nin işgal edilmiş bölgeleri–, İtalyan-Alman zulmüne karşı kin ile yanmakta, Almanlara ve onların müttefiklerine karşı becerebildikleri her zararı yapmakta, çektikleri hakaretlerin ve zulümlerin öcünü esircilerden almak için fırsat beklemektedirler.” (Age., s. 184-185)

                                  Stalin, İkinci Dünya Savaşı’nın karakteri ve Anti-Hitler Koalisyonunun kurulması bağlamında şunları söylüyordu:

                                  “Tersine, İkinci Dünya Savaşı karakter olarak birincisinden esas olarak farklıdır. En tayin edici faşist devletlerin –Almanya, Japonya, İtalya–, müttefik devletlere saldırmadan önce, kendi evlerinde burjuva demokratik özgürlüklerin son kalıntılarını yok ettikleri, kendi evlerinde vahşi bir terör rejimi kurdukları, küçük ülkelerin bağımsızlık ve özgür gelişme prensibini ayaklar altına aldıkları, yabancı bölgeleri fethetme politikasını kendi politikaları olarak açıkladıkları, dünya egemenliğini ve faşist rejimin tüm dünyaya yayılmasını amaçladıklarını tüm dünya önünde ilan ettikleri göz önünde tutulmalıdır, Mihver Devletleri Çekoslovakya ve Çin’in merkez bölgelerinin ilhakıyla, tehditlerini gerçekleştirmeye, yani özgürlük sever tüm halkları köleleştirmeye hazır olduklarını gösterdiler. Bunun sonucu olarak, Mihver Devletleri’ne karşı İkinci Dünya Savaşı, Birinci Dünya Savaşı’ndan farklı olarak başlangıçtan itibaren, görevlerinden biri demokratik özgürlüklerin yeniden kurulması olan bir anti-faşist, bir kurtuluş savaşı karakterini aldı. Mihver Devletleri’ne Karşı savaşa Sovyetler Birliği’nin katılması, İkinci Dünya Savaşı’nın anti-faşist ve kurtuluş karakterini yalnızca güçlendirebilirdi ve gerçekten de güçlendirdi.

                                  İşte sonradan Mihver Devletleri’nin silahlı kuvvetlerinin ezilmesinde belirleyici önemde olan, Sovyetler Birliği, Amerika Birleşik Devletleri, Büyük Britanya ve özgürlük sever diğer devletlerin anti-faşist koalisyonu bu temelde oluştu.” (“Eserler Cilt XVI”, Stalin, s. 52-53, İnter Yayınları, Haziran 1994, İstanbul)

                                  Sovyetler Birliği, Nazi Almanya’sının ve diğer faşist güçlerin saldırganlığını tespit ettiği andan itibaren, “saldırgan olmayan güçler”e bir “ortak savunma ve karşılıklı destek” önerisi götürdü, “ortak güvenlik” sisteminin kurulması için elinden gelen her şeyi yaptı.

                                  İkinci Dünya Savaşı döneminde ABD ve İngiltere’nin Sovyetler Birliği ile Anti-Hitler Koalisyonu kurmalarının temel nedeni, Mihver Devletlerin (Almanya, İtalya, Japonya) kendi çıkarlarını tehdit etmesinin bir sonucuydu. ABD ve İngiltere, dünya pazarlarının bölüşülmesinde en tehlikeli rakipleri olan Almanya ve Japonya’yı devre dışı bırakmayı, yabancı pazarları ve dünya hammadde kaynaklarını ele geçirmeyi ve dünya egemenliğine ulaşmayı hesaplıyorlardı. ABD ve İngiltere’nin Sovyetler Birliği ile ittifaka girmelerinin temel nedeni buydu. Sovyetler Birliği’nin ısrarlı çağrılarına rağmen aslında faşist Almanya’nın Sovyetler Birliği’ni mümkün olduğunca zayıflatmasından yana olan ABD ve İngiltere Batı Avrupa’da Nazi Almanya’sına karşı ikinci bir cephenin açılmasını geciktirdiler.

                                  Kızıl Ordu, 1944 yılının baharında, Nazi sürülerini Sovyetler Birliği topraklarından hemen hemen temizlemişti. Kızıl Ordu, Nazileri Berlin’e kadar kovalamak için hazırlık yapıyordu. Sovyetler Birliği’nden sonra tüm Avrupa’nın faşizm belasından kurtarılması yakındı. Batı cephesinin daha fazla geciktirilmesi artık ABD /İngiltere açısından, Sovyetler Birliği’nin tüm Avrupa’da etkisinin çok daha büyük boyutlara gelmesi anlamına gelecekti. Sonunda nihayet 6 Haziran 1944’de Normandiya çıkarmasını gerçekleştirdiler. Doğu ve Batı cephelerinde artık tutunacak gücü kalmayan faşist Alman orduları yenilgi üstüne yenilgi alıyordu. 1945 bahar aylarında işgal edilen bütün topraklar kurtarılmış, Kızıl Ordu ile diğer müttefik güçler Elbe nehrinde buluşmuşlardı.

                                  Nazilerin Sovyetler Birliği’ne saldırdığı andan itibaren Sovyetler Birliği ikinci bir cephenin açılmasında ısrar etti. Ancak Batılı müttefikler buna yanaşmadı. Stalin, 6 Kasım 1942’de, Ekim Devrimi’nin 25. yıldönümü konuşmasında şöyle diyor:

                                  “AVRUPA’DA İKİNCİ CEPHE SORUNU

                                  Her şeye rağmen Almanların bu yıl savaş inisiyatifini ellerine geçirmeleri ve cephemizde ciddi taktik başarılar elde etmeleri nasıl açıklanabilir?

                                  Bunun açıklaması, Almanların ve müttefiklerinin bütün boş rezervlerini bir araya toplamayı ve tümünü doğu cephesine yığmayı ve böylece cephe bölümlerinden bir tanesinde büyük bir güç üstünlüğü sağlamayı başarmalarında yatmaktadır. Almanların bu durum olmaksızın cephemizde başarı elde edemeyecekleri kuşku götürmez.

                                  Peki, bütün rezervlerini bir araya toplamayı ve tümünü doğu cephesine sevk etmeyi nasıl başarabildiler? Çünkü Avrupa’da ikinci cephenin yokluğu Almanlara böyle bir operasyonu herhangi bir riske girmeden gerçekleştirme olanağı vermiştir.

                                  Bu yıl Almanların cephemizde sağladığı taktik başarıların ana nedeni Avrupa’da ikinci cephenin yokluğunun, onlara, bütün serbest rezervlerini bizim cephemize yığma, Güneybatı hattında büyük bir güç üstünlüğü sağlama olanağı vermiş olmasıdır.

                                  Aynı Birinci Dünya Savaşı’nda olduğu gibi Avrupa’da ikinci cephenin olduğunu varsayalım ve bu ikinci cephenin, örneğin 60 Alman tümeniyle, Almanların müttefiklerinin 20 tümenini çektiğini düşünelim. Böyle bir durumda bizim cephemizdeki Alman birliklerinin hali ne olurdu? Oldukça perişan olacağını tahmin etmek zor değil Daha da ötesi: Bu faşist Alman birliklerinin sonunun başlangıcı olurdu, çünkü bu durumda Kızıl Ordu şimdi olduğu yerde değil, tersine Pskov, Minsk, Şitomir ve Odessa yakınlarında bir yerde olurdu. Yani bu durumda faşist Alman ordusu daha bu yaz felaketle karşı karşıya kalırdı. Eğer bu gerçekleşmediyse, bunun nedeni, Avrupa’da ikinci cephenin yokluğunun Almanları kurtarmasıdır.

                                  Avrupa’da ikinci cephe sorununu tarihsel kesitlerde değerlendirelim.

                                  Birinci Dünya Savaşı’nda Almanya iki cephede savaşmak zorunda kalmıştı: Batı’da, esas olarak İngiltere ve Fransa’ya karşı, Doğu’da ise, Rus birliklerine karşı. Yani Birinci Dünya Savaşı’nda Almanya’ya karşı açılmış ikinci bir cephe vardı. O dönemde Almanya’nın sahip olduğu 220 tümenden 85 kadarı Rus cephesinde bulunuyordu. Almanların müttefiklerinin Rus cephesine yığdıkları tümenler de sayıldığında, –37 Avusturya-Macaristan, 2 Bulgar 3 Türk tümeni– Rus birliklerine karşı toplam 127 tümen bulunduğu görülür. Almanya ve müttefiklerinin öteki tümenleri, öncelikle İngiliz-Fransız cephesini tutuyor, bir bölümü ise işgal edilmiş Avrupa topraklarında tutuluyordu.

                                  Birinci Dünya Savaşında durum buydu.

                                  Şimdi, İkinci Dünya Savaşı’nda, bu yılın Eylül ayında durum nasıldır?

                                  Kesin ve itiraz kabul etmez verilere göre, Almanya’nın bugün elinde bulunan 256 tümenden 179 kadarı bizim cephemizde bulunuyor. Buna 22 Romen, 14 Fin, 10 İtalyan, 13 Macar, 1 Slovak ve 1 İspanyol tümenini eklersek cephemizde savaşan tümen sayısı toplam 240 olur. Almanya’nın ve müttefiklerinin öteki tümenleri işgal edilmiş bölgelerde (Fransa, Belçika, Norveç, Hollanda, Yugoslavya, Polonya, Çekoslovakya vs.) tutuluyor, bir kısmı da Libya’da İngiltere ve Mısır’a karşı savaşıyor; bu arada Libya cephesinde sadece 4 Alman tümeniyle 11 İtalyan tümeni bulunmaktadır.

                                  Birinci Dünya Savaşı’nda karşımızda bulunan 127 tümene karşılık şimdi cephemizde 240 kadar tümen var. Birinci Dünya Savaşı’nda bize karşı savaşan 85 Alman tümeni yerine, şimdi Kızıl Ordu’ya karşı 179 Alman tümeni savaşıyor.

                                  Faşist Alman birliklerinin bu yılın yaz aylarında cephemizde elde ettiği taktik başarıların ana nedeni budur.

                                  Almanların ülkemize saldırısı, çoğu kez Napoleon’un Rusya’ya saldırısına benzetiliyor. Fakat bu benzetme kolayca çürütülebilir. Napoleon’un Rusya seferine gönderdiği 600.000 askerden Borodino’ya kadar elinde kalan sadece 130.000-140.000 askerdi. Moskova önlerine geldiğinde elinde olan sadece bu kadardı. Oysa biz şimdi, Kızıl Ordu cephesinin karşısında duran ve modern savaşın bütün araçlarıyla donanmış 3 milyon askerle karşı karşıyayız. Bu iki durum nasıl karşılaştırılabilir!

                                  Almanların ülkemize saldırısı bazen de Birinci Dünya Savaşı sırasında Rusya’ya karşı Alman istilasına benzetiliyor. Bu benzetme de kolayca çürütülebilir. Birincisi, Birinci Dünya Savaşı’nda Almanların durumunu oldukça zorlaştıran Avrupa’da açılmış ikinci cephe vardı, oysa bu savaşta Avrupa’da ikinci cephe yok. İkincisi, bu savaşta cephemize karşı Birinci Dünya Savaşı’ndakinden iki kat daha çok birlik savaşıyor. Bu benzetmenin isabetli olmadığı açık.

                                  Bütün bunlardan sonra, Kızıl Ordu’nun karşı karşıya kaldığı zorlukların ne kadar ciddi ve alışılmamış olduğunu ve Kızıl Ordu’nun faşist Alman işgalcilerine karşı yürüttüğü kurtuluş savaşında gösterdiği kahramanlığın büyüklüğünü düşünebilirsiniz.

                                  Ben, hiçbir ülkenin, hiçbir ordunun, faşist Alman haydutlarıyla müttefiklerinin barbar çetelerinin saldırılarına karşı direnemeyeceğini düşünüyorum. Sadece bizim Sovyet ülkemiz, sadece bizim Kızıl Ordumuz böyle bir saldırıya direnme yeteneğine sahiptir. (Coşkun alkışlar). Sadece düşmana karşı direnme değil, onun üstesinden gelme yeteneğine de sahiptir.

                                  Çoğu kez şu soru soruluyor: Peki ama Avrupa’da ikinci cephe açılabilecek mi acaba? Evet, açılacak, er ya da geç açılacak. Sadece bu cepheye bizim ihtiyacımız olduğu için değil, müttefiklerimizin de en az bizim kadar ihtiyaç duydukları için bu cephe açılacaktır. Müttefiklerimiz, Fransa’nın yitirilmesinden sonra, ikinci cephenin yokluğunun, bütün özgürlük yanlısı ülkeler için, bu arada müttefikler için de kötü sonuçlar doğuracağını mutlaka kavramalıdır.” (“Eserler Cilt XIV”, Stalin, s. 308-311, İnter Yayınları, Aralık 1993, İstanbul.)

                                  Stalin’den uzun alıntı yapmamızın nedeni, Batılı müttefiklerin ikinci cephenin açılmasında ayak diretmeleri ve savaşın ağır yükünün Sovyetler Birliği’nin sırtında olduğu gerçeğidir. Batılı müttefikler, Sovyetler Birliği’nin Nazi Almanya’nı yenilgiye uğratacağını gördüklerinde ve Avrupa’nın Kızıl Ordu’nun denetimi altına girmemesi için ikinci cepheyi açtılar.

                                  Batılı müttefikler, askerî açıdan çok etkili olamıyorlardı. Temmuz 1943’te başlayan İtalya çıkarması sonuç vermedi ve İtalyan toprakları kontrol altına alınamadı. Haziran 1944’te Normandiya’da gerçekleştirilen çıkarma operasyonunun da çok başarılı olduğu söylenemez. Normandiya çıkarması ile birlikte altı ay içinde sadece Kuzey Fransa, Lüksemburg ve Belçika’nın bir kısmı kurtarıldı. Oysa 1944 baharında Doğu Avrupa topraklarına giren Kızıl Ordu, Romanya, Bulgaristan, Doğu Macaristan ve Doğu Polonya’yı kurtarmış, Çekoslovakya, Yugoslavya ve Norveç’i de kurtarmaya başlamıştı.

                                  30 Nisan 1945’te Kızıl Bayrak Reichstag (İmparatorluk Meclisi) binasına dikildi. Aynı gün saat 15:50’de Hitler intihar etti.

                                  8 Mayıs’ı 9 Mayıs’a bağlayan gece, Berlin’in doğu semtlerinden Karlshorst’ta, Almanya Başkumandanlık Karargâhı Başkanı General Feldmareşal Wilhelm Keitel, “Almanya’nın Kayıtsız Şartsız Teslim Olması Hakkında Tutanak”ı imzaladı. Teslim tutanağını Keitel’in yanı sıra SSCB adına Mareşal Jukov, ABD adına Stratejik Hava Kuvvetleri Komutanı General Spaatz, Büyük Britanya adına Hava Kuvvetleri Mareşali Arthur Tedder ve Fransa Silahlı Kuvvetler Başkomutanı General Lattre de Tassigny imzaladı.

                                  9 Mayıs gecesi, Kızıl Ordu Başkomutanı Stalin’in Sovyet halkına kutlama mesajı açıklandı. Stalin,  Sovyetler Birliği’nin Alman faşist işgalcilere karşı yürüttüğü Büyük Anavatan Savaşı’nın zaferle sona erdiğini, Almanya’nın tamamen darmadağın edildiğini bildiriyordu. Aynı gün Stalin, radyoda yaptığı konuşmada şöyle diyordu:

                                  “Vatanımızın özgürlüğü ve bağımsızlığı uğrunda verilen bunca kurban, yapılan büyük fedakârlıklar, savaş sırasında halkımızın çektiği hesaba vurulması imkânsız, sayısız çile ve eziyet, cephedeki kahramanlık ve cephe gerisindeki zorlu emek, vatan sunağına kurban verilmiş bunca insanımız boşa gitmemiş ve savaş düşmanın tam bir hüsranıyla bitmiştir. Slav halklarının asırlardır süren bağımsızlık ve ayakta kalma mücadelesi zafere ulaşmış, Alman işgalciler dize getirilmiş, Alman mezalimi sona ermiştir… Sovyet halkı zaferi kutluyor, ancak biz Almanya’yı bölmek ve yok etmek istemiyoruz… Avrupa’da savaş dönemi bitmiştir, şimdi barış ve yükseliş dönemi başlamıştır.” (“Stalin İktidarın Zirvesinde”, Yuriy Yemelyanov, s. 410, Lena Yayınları, 2015, Ankara)

                                  Sovyetler Birliği, 8 Ağustos 1945’te, Japonya’ya savaş ilan etti. 9 Ağustos’ta da askeri operasyonlara başladı. ABD’nin 6 ve 8 Ağustos 1945’te Hiroşima ve Nagasaki’ye atom bombasını atmasıyla birlikte tarihin en büyük facialarından biri yaşandı. Sovyetler Birliği’nin de savaşa girmesiyle birlikte Japonya’nın artık yenileceği kesinleşti. 2 Eylül 1945’te, ABD’ye ait Missouri Zırhlısının güvertesinde, Japonya Dışişleri Bakanı Mamoru Shigemitsu ve Japonya Genelkurmay Başkanı Yoshijirō Umezu ülkelerinin kayıtsız şartsız teslim olduğuna dair belgeyi imzaladılar.

                                  Nazi faşistlerine karşı zafer kazanılmıştı. Ancak bu zaferin faturası oldukça ağırdı. Aşağıdaki alıntı, Sovyetler Birliği’ne verilen zararların boyutlarını göstermesi açısından önemlidir. “Öte yandan SSCB’nin savaş boyunca uğradığı yıkım, diğer ülkelerin uğradığından daha fazlaydı ve onu diğer ülkelerden daha geri bir noktaya götürmüştü. Elbette bunlar bilinen şeyler, ancak insanın hayal gücü SSCB’nin kaybettiklerinin onun için ne anlama geldiğini kavramaya yetenekli midir? 1710 şehir, 70.000 köy, 98.000 kolhoz, 1876 sovhoz, 31.850 endüstriyel işletme, 2890 makine ve traktör istasyonu, 65.000 km demiryolu, 4100 tren garı, 36.000 PTT bürosu, 40.000 hastane, 84.000 okul ve diğer eğitim tesisi, 43.000 halk kütüphanesi yıkıldı. 7 milyon at, 17 milyon baş sığır, 20 milyon baş domuz, 27 milyon baş koyun, 110 milyon baş kümes hayvanı ya telef oldu, kesildi ya da çalınıp Almanya’ya götürüldü. 25 milyon vatandaşımız evsiz kaldı.” (“SSCB’de Yaşam Koşulları“, Smirnov, Çeviri belgesi, Özgürlük Dünyası, sayı 93, Aralık 1998, İstanbul)

                                  Stalin önderliğindeki Sosyalist Sovyetler Birliği, bütün ülkelerin işçilerine ve geniş kitlelere büyük acılar ve felaketler getiren Hitler faşizminin yenilmesinde belirleyici bir rol oynadı. Sosyalist Sovyetler Birliği, 27 milyon Sovyet emekçisini; yüzbinlerce komünisti anavatan savaşında kaybetti.

                                  Sovyetler Birliği’nin bu savaştaki yol göstericisi, bütün dünya proletaryasının ve ezilen halkların çıkarları idi. Sosyalist Sovyetler Birliği, uluslararası proletaryanın ve halkların çıkarları doğrultusunda; proletaryanın, ezilen halkların baş düşmanı durumunda olan faşistlere karşı fedakâr ve yiğit bir mücadele verdi. Sovyetler Birliği; karşı devrimin kendi içindeki çelişmelerden de ustaca yararlandı. Hitler rejimine karşı olan tüm güçleri birleştirdi. İkinci Dünya Savaşı’nda, Nazi Almanya’sına karşı Anti-Hitler Koalisyonu içinde yer alan ABD, Fransa ve İngiltere; objektif olarak olumlu bir rol oynadılar. Anti-Hitler Koalisyonu içinde yer almalarının nedeni halkların zorlaması ve emperyalist rekabet sonucu idi.

                                  Anti-Hitler Koalisyonu içinde yer alan ABD, Fransa ve İngiltere; savaşın hemen ertesinde Sovyetler Birliği’ne karşı soğuk savaşı başlattılar. Bu ülkelerdeki emperyalist burjuvazinin iktidarları, daha sonra İkinci Dünya Savaşı’nda uğrunda mücadele ettiklerini söyledikleri “demokratik hak ve özgürlükleri” bizzat kendileri bugün ayaklar altına almıştır. Anti-Hitler Koalisyonunun “ortak”ları, bugün kendi ülkelerinde faşistleşmeyi ilerleten; dışta saldırgan; dünya hegemonyası için dalaşan, Üçüncü Dünya Savaşı için hazırlıklar yapan aynı emperyalist büyük güçlerdir. Hitler faşizmi üzerindeki zaferi bugün kendi zaferleri olarak kutlayanlar sahtekârlardır. Hitler faşizmine karşı kazanılan zafer; emperyalistlerin değil, halkların zaferidir.

                                  22 Eylül 2024

                                  [1] Rassenexklusivität’in tam Türkçe karşılığı ırk üstünlüğü ya da ırk ayrıcalığı anlamına gelmektedir.

                                   

                                  İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI SÜRECİNDE YAPILAN KONFERANSLAR

                                  Naziler, 22 Haziran 1941’de Sovyetler Birliği’ne saldırdı. Sovyetler Birliği, Nazilere karşı sosyalist anavatanı koruma savaşı yürütüyordu. Dünya halklarının ezici çoğunluğu SSCB’den yanaydı. Nazilerin Fransa, İngiltere ve Amerika’nın çıkarlarını tehdit etmesi sonucu, anti-Hitler koalisyonunun objektif şartları oluşmuş durumdaydı. Emperyalistlerin anti-Hitler koalisyonuna katılmaları zorunluluktan kaynaklanıyordu. Çünkü besledikleri ve destekledikleri Nazi Almanya’sı kendi çıkarlarını tehdit eder bir duruma gelmişti. SSCB, İngiltere ve ABD ile anti-Hitler koalisyonu oluşturmak için uğraşıyordu. Nazilerin Sovyetler Birliğine saldırı ertesinde birçok Konferans ve savaş sonrasında Potsdam Konferansı yapıldı. İkinci Dünya Savaşı sürecinde yapılan konferansları ve Sovyetler Birliği’nin anti-Hitler Koalisyonunu oluşturmak için yürüttüğü mücadelenin anlatılması bize önemli görünüyor.

                                  Atlantik Görüşmesi (11 Ağustos 1941)

                                  ABD Başkanı Roosevelt ile İngiltere Başbakanı Churchill arasında yapıldı. Görüşme sonrası Atlantik bildirgesi yayınlandı.  Savaş sonrası oluşacak düzenin ne olacağı belirlendi. Birleşmiş Milletlerin temeli atıldı. Atlantik Bildirgesi şöyle:

                                  “BAŞKAN VE BAŞBAKANIN ORTAK BİLDİRİSİ

                                  “Amerika Birleşik Devletleri Başkanı ile Britanya Kralı temsilcisi Bey Churchill, bu görüşmelerinde, daha iyi bir dünya kurabilmek için, kendi ülkelerinin politikalarından esas aldıkları bazı temel ilkeleri açıklarlar.

                                  1.Ülkeleri hiçbir surette sınırlarını genişletmek arzusu taşımamaktadır.

                                  2.İlgili halklar tarafından hür bir biçimde tayin edilmedikçe herhangi bir toprak düzenlemesi arzusunda değildirler.

                                  3.Tüm halkların istedikleri hükümet biçiminin saptamaları ilkesine saygı duyarlar.  Kuvvet zoruyla yağma edilmiş ülkelerde hür hükümetlerin teşkilini ve temel yasaların yerleştirilmesini arzu ederler.

                                  4.Küçük ya da büyük, galip ya da mağlup, tüm devletlerin ekonomik çıkarlarına ve hammadde haklarına kanunlar çerçevesinde saygı duyulmasını isterler.

                                  5.Daha iyi çalışma koşulları, ekonomik ortam ve sosyal güvenlik yaratmak için, tüm uluslar arasında tam anlamıyla bir işbirliği yaratılması arzusundadırlar.

                                  6.Nazi diktatörlüğünün yıkılmasından sonra, tüm uluslar sınırları rahatça yaşatabilecek ve tüm insanları kuşkusuz ve endişesiz bir geleceğe hazırlayabilecek, süresiz barışın kurulması amacındadırlar.

                                  7.Böyle bir barış tüm insanları denizleri ve okyanusları hiçbir engelle karşılaşmadan geçmesine olanak sağlar.

                                  8.Tüm dünya uluslarının maddi ya da manevi nedenler için kuvvet kullanmak zorunluluğunda olmadığı kanısındadırlar. Dünya üzerin de geçerli silahsızlanma olduğu sürece, sürekli bir barışın yaratılabileceği açıktır.  Sınırları ötesinde saldırgan bir tutum taşıyan ülkeler karada, denizde ve havada silah kullandıkça daha güvenli bir sistem kurulana dek böyle toplumların silahsızlandırılması gereğine inanırlar. Barışa susamış ülkelerin üzerindeki ağır silahlanma yükünü kaldıracak tüm çözümleri desteklemeye hazırdırlar.” (“İkinci Dünya Savaşı Ansiklopedisi”, Cilt III, s. 779-780, Yener Yayınları)

                                  Atlantik Bildirgesi 14 Ağustos 1941’de yayınlandı. 1 Ocak 1942’de 25 ülkenin delegeleri bu bildirgeye uyarak, Beyaz Saray’da “Birleşmiş Milletler” adını verdikleri topluluğun ilk imzalarını attılar. İngiltere’nin yanında Britanya İmparatorluğu’na bağlı beş ülke, ABD, 5 Güney Amerika ülkesi, Küba, Haiti ve Dominik Cumhuriyeti, Çin ve Sovyetler Birliği bildirgeyi imzalayan ülkeler arasındadır. Ayrıca sürgündeki 8 hükümet Belçika, Lüksemburg, Yunanistan, Norveç, Hollanda, Polonya, Çekoslovakya ve Yugoslavya bu bildirgeyi imzaladılar.

                                  Kazablanka Konferansı (14-24 Ocak 1943)

                                  Kazablanka Konferansı, ABD Başkanı Roosevelt ile İngiltere Başbakanı Churchill arasında yapıldı. SSCB’nin yükünü hafifletmek için Sicilya’ya çıkarma yapılması kararı alındı. İngiliz Başbakanı Churchill, Roosevelt’i ikna ederek; Türkiye’nin bir üs hâline getirilmesini ve Akdeniz’de Türk savunmasının oluşturulması kararlaştırdı. Türkiye’nin savaşa katılması, Balkanlardan yeni bir cephenin açılması hakkında konuşuldu. Almanya, İtalya ve Japonya’nın kayıtsız-şartsız teslim oluncaya kadar savaşın sürdürüleceği kararı alındı.

                                  Kazablanka Konferansı’nda, Avrupa’nın içinde bulunduğu kötü duruma son vermek için ortak bir İngiliz-ABD kuvvetinin oluşturulması kararlaştırıldı. Kazablanka Konferans kararları, 1943 Mayıs’ında toplanan Washington Konferansı’nda da onaylandı.

                                  Adana görüşmeleri (30 Ocak-31 Ocak 1943)

                                  Churchill 30 Ocak’ta Adana’ya geldi. Adana’da İsmet İnönü ile iki gün süren bir dizi görüşmeyi bir trende yaptı. Churchill’in planı:

                                  a.Türk ordusunun modern silahlarla teçhiz edilmesi,

                                  b.Türk topraklarından ve üslerinden müttefiklerin yararlanması,

                                  c.Türkiye’nin müttefikler safında savaşa katılmasıdır.

                                  Churchill’in planına göre; İtalya’ya karşı topyekûn bir savaş başlatılmalıdır. Bu dönemde Balkanlar Almanların, Adalar denizi İtalya’nın işgali altındadır. Suriye, Irak ve Kıbrıs’ta ise İngilizler bulunmaktadır. Türkiye müttefikler ile Mihver Devletleri arasından geniş bir toprak parçası ile set durumundadır. Churchill’e göre; İtalya’ya karşı açılacak bir cephe ile İtalya yenilecek ve savaş dışı kalacaktır. Balkanlarda yalnız kalan Nazilere karşı kuzeyden Sovyetler Birliği cephe açacaktır.

                                  Churchill, 1 Şubat 1943’te Stalin’e gönderdiği gizli bir telgrafta İsmet İnönü ile yaptığı görüşme hakkında şu bilgileri veriyor:

                                  “Türkiye hakkındaki telgrafınız için teşekkür ederim. 30 Ocak’ta Adana’da bütün önemli Türklerle buluştum ve uzun, çok dostça konuşmalarımız oldu. Her ikimize de yakınlaşmakta epey mesafe kat etmiş olduklarına kuşku yok ve Almanya’dan gelen haberler de onları oradaki koşulların kötü olduğuna inandırmış bulunmaktadır. İlk iş, şimdiye kadar çok az verebildiğimiz modern silahlarla onları donatmaktır. Tek yol durumundaki Toros demiryolundan yararlanabilmeleri için gerekli her şeyi vermek ve aynı zamanda Mısır’dan da ikmal taşımak için birkaç gemiyi ödünç vermek üzere anlaştım.

                                  Ayrıca, çölde ele geçirilen Alman teçhizatının bir kısmını da onlara vermekteyim. Mühimmatın transit olarak ulaştırılmasını sağlamak üzere Ankara’da bir müşterek İngiliz-Türk askeri komisyonu kurmaktayız. Almanya veya Bulgaristan’dan gelebilecek bir hücum karşısında onlara yardım etmek için müştereken planlar yapmaktayız.

                                  2.Bizim yanımızda savaşa girmeleri hakkında hiçbir kesin siyasal taahhüt veya vaatte bulunmalarını rica etmiş değilim. Ancak benim görüşüme göre, yıl bitmeden ve hatta muhtemelen daha da erken, Birleşik Devletlerin savaşa girmesinden önce gösterdiği gibi zoraki bir tarafsızlık yorumuyla bizim yanımızda savaşa girebilirler. Böylelikle; özellikle ordularımızın Maykop’u ele geçirdiği şu sıralarda Almanya için hayati bir önem kazanan Ploesti petrol kuyularını bombardıman eden İngiliz ve Amerikan uçaklarının yakıt ikmali için havaalanlarını kullanmamıza izin verebilirler. Tekrarlıyorum, kesin bir siyasal taahhüt istemiş ya da almış değilim ve bu konuda diledikleri biçimde davranmakta serbest olduklarını söyledim. Bununla birlikte beni karşılamaları ve size telgrafla göndermekte olduğum ortak bildiri, onları anti-Hitler sistem içinde öncekinden çok daha açık bir konuma koymaktadır ve bu, bütün dünyada da böyle anlaşılacaktır.” (“SSCB Dışişleri Bakanlığı, İkinci Dünya Savaşı’nda Stalin, Roosevelt ve Churchill’in Türkiye üzerine Yazışmaları”, s. 96-97, Cumhuriyet Yayınları, Temmuz 2000, İstanbul)

                                  Washington Konferansı (12-16 Mayıs 1943)

                                  Washington Konferansı, Roosevelt ve Churchill’in katılımıyla yapıldı. Konferans’ta İtalya’nın işgal edilmesi, İtalya işgalinin başarılı olması hâlinde, Balkanlara yeni kuvvetler gönderilmesi ve böylece Sovyetler Birliği üzerindeki Alman baskısının daha da azalacağı kararlaştırıldı. İtalya’nın işgali gerçekleştirilirse, Türkiye’nin savaşa girmesi mümkün kılınabilir ve böylece Türk hava sahası kullanılarak Almanya’nın Romanya üzerinden kullandığı petrol rezervleri bombalanarak savaş sanayi ve askeri araçları için gerekli petrolün alımı kısıtlanabilir. İtalya’nın işgal edilmesi sonrasında açılacak olan yeni cephe Fransa’nın Kuzey kıyıları olmalıdır. Fransa kıyılarında ikinci cephenin açılması Nazilerin savaş cephesini ikiye bölecektir. Böylece 1944 ilkbaharında savaşın sona ermesi sağlanacaktır.

                                  Savaş sona erdikten sonra yeni dünya düzeni ile ilgili Churchill’in önerileri de kabul edildi. Savaş sonrasında barışın koruma sorumluluğu ABD, İngiltere, Sovyetler Birliği ve Çin’e verilecektir.  

                                  Quebec Konferansı (14-24 Ağustos 1943)

                                  Bu konferans Kanada’nın Quebec eyaletinde yapıldı. Konferansa, Churchill ve İngiliz Genelkurmay subayları, Roosevelt ve ABD Genelkurmay subayları katıldı. Kanada’nın Quebec eyaletinde düzenlenen konferansın içeriği açılacak ikinci cephenin yeri ile ilgilidir. Churchill ikinci cephenin Balkanlar’da açılması konusunda çok ısrarcı davranır. Churchill’e göre; Sovyet ordusu Balkanlara doğru ilerleyecek ve komünizm giderek yaygınlaşacaktır. Komünizmin yaygınlaşmasını önlemek için Türkiye’nin savaşa dâhil edilmesi ve ikinci cephenin Balkanlardan açılması gerekmektedir.  ABD ise Washington toplantısında alınan karara göre ikinci cephenin yerinin değiştirilmesine karşı çıkar. Quebec Konferansında ikinci cephenin Fransa’nın Kuzey kıyısındaki Normandiya’dan yapılması kesinleşir. Normandiya çıkarmasının sorumluluğunu ABD üstlenir.

                                  Moskova Konferansı (19-30 Ekim 1943)

                                  Moskova’da Sovyet, İngiliz ve Amerikan temsilcileri arasında savaş malzemelerinin karşılıklı sağlanmasının tartışıldığı konferanstır. Bu konferansa ABD, İngiltere, Sovyetler Birliği ve Çin Dışişleri Bakanları katıldı. Sovyetler Birliği, Nazilere karşı kesin zafer kazanılıncaya kadar savaşacağını deklere etti. Avusturya’nın savaş sonrası bağımsız bir devlet olarak kalması kararlaştırılırdı. Nazi savaş suçlularının yargılanacağı belirtildi. Stalin Moskova Konferansı hakkında şöyle der:

                                  “Kısa süre önce Moskova’da yapılan, İngiltere’nin Bay Beaverbrook, Amerika Birleşik Devletleri’nin ise Bay Harriman tarafından temsil edildiği Üçlü Konferans, ülkemize sistemli olarak tank ve uçak yardımı yapma kararı almıştır. Bilindiği gibi, bu karar temelinde, şu anda tank ve uçak alıyor. İngiltere ise daha önce ülkemize alüminyum, kurşun, kalay ve kauçuk gibi az miktarda bulunan maddeler göndermeye başlamıştır. Buna, Amerika Birleşik Devletleri’nin bugünlerde Sovyetler Birliği’ne bir milyar dolar tutarında kredi verme kararı almasını eklersek Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere ve SSCB koalisyonunun, giderek büyüyen ve ortak kurtuluş amacımız için daha da büyüyecek olan bir gerçeklik olduğu kesinlikle söylenebilir. (Alkışlar).

                                  Faşist Alman emperyalizminin kaçınılmaz çöküşünü belirleyen faktörler bunlardır.” (Stalin, “Eserler, Cilt XIV”, s. 279, İnter Yayınları, Aralık 1993, İstanbul)

                                  Moskova Konferansı’nda Sovyetler Birliği, Avrupa’da ikinci bir cephenin en fazla 1944 yılı bahar dönemine kadar açılması talep etti. Nazi Almanya’sının yıpratılması ve sanayi bölgelerine de zarar verilmesi için bombardıman yapılmasını teklifini yaptı. Türkiye’nin savaşa dâhil olması ve kendi üzerindeki yükün hafifletilmesini istedi. Sovyetler Birliği’nin talepleri İsveç üzerinden yapılacak hava saldırısı dışında kabul edildi. Moskova Konferans kararlarını dört ülkenin dışişleri bakanı imzaladı.

                                  Moskova Konferansı sırasında ve sonrasında, üç lider arasında, zirve görüşmelerinin yeri ve tarihi konusunda yazışmalar yapıldı. Roosevelt, sırasıyla, Asmara (Eritre) ve Basra’yı öneriyordu. Stalin ısrarla Tahran’ı teklif ediyor ve Tahran olmayacaksa kendisinin yerine Molotov’un zirveye katılacağını belirtiyordu. Stalin, çok kritik ve önemli bir zamanda Genelkurmay’dan ayrılmak istemiyordu. Roosevelt, Kasım’da Sovyet işgal bölgesi Tahran’da buluşmayı kabul etti.

                                  Birinci Kahire Konferansı (22-26 Kasım 1943)

                                  Kahire konferansı, Roosevelt, Churchill ve Çan Kay Şek arasında yapılan toplantıdır. Moskova Konferansı’nda müttefik ülkelerin dışişleri bakanları, hükümet başkanları düzeyinde bir toplantının yapılması kararını almıştı. Kahire Konferansı, Tahran Konferansı’nın ön hazırlığı niteliğindedir.

                                  Birinci Kahire Konferansında, Sovyetler Birliği’nin Nazi Almanya’sını yenilgiye uğrattıktan sonra Japonya’ya karşı savaşa girmeye nasıl ikna edilebileceği konusu üzerine görüşülür. Japonya’ya topluca savaş açma ve Japonya’nın Birinci Dünya Savaşı’nda Güney Pasifik’te işgal ettiği tüm adaları geri alma; Mançurya, Tayvan ve Pescadores takımadalarını Çin’e geri verme ve Kore’yi bağımsızlığına kavuşturma konularını içeren Kahire Deklarasyonu imzalandı.

                                  Bu Deklarasyonun en önemli noktası şudur: Anti-Hitler Koalisyonu, kendileri için herhangi bir toprak genişlemesi düşüncesinde değildirler. Müttefiklerin amacı, Japonya’nın Birinci Dünya Savaşı’nın başlangıcından itibaren Pasifik’te işgal ettiği topraklardan atılması, Mançurya, Tayvan, Pescadores gibi Çinlilerden çaldığı tüm toprakları Çin Cumhuriyeti’ne iade etmesidir. Ayrıca, Japonya’nın işgal ettiği tüm diğer topraklardan çıkarılacaktır. Japonya’nın koşulsuz teslim olması için operasyonlar sürdürülecektir.

                                  Tahran Konferansı (28 Kasım-01 Aralık 1943)

                                  28 Kasım 1943 saat 16.00’da Tahran Konferansı açıldı ve bu, Büyük Üçlü’nün birlikte yaptığı ilk zirve görüşmesiydi. Büyük Üçlü, öncelikle konferansın gerçekleşmesini çok önemli bir gelişme olarak değerlendirdiler ve bunun için katkıda bulunanlara ve çalışanlara teşekkürlerini bildirdiler. Onlar, konferansın sağladığı imkânları belirterek, bunların ilgili devletler için büyük önem arz ettiğini dile getirdiler.

                                  Konferans’ın ilk gündem maddesi, Türkiye’nin savaşa katılmasıydı. Churchill, Konferans’ta, Türkiye’nin savaşa katılması için baskı yapılmasını istiyordu. Roosevelt ve Stalin ise “Normandiya çıkartması” hazırlıklarına ağırlık verilmesini istiyorlardı. Tahran Konferansı’nda alınan kararlar şöyledir:

                                  “Tahran Konferansı’nda şu kararlar alınmıştı: 1) İkinci cephenin 1 Mayıs 1944 tarihinde açılması kararlaştırıldı. Churchill, ikinci cephenin Balkanlar’da açılması düşüncesini Sovyetlere kabul ettirememişti. 2) İkinci cepheyle ilgili olarak, Türkiye’nin de savaşa katılmasına karar verildi. Türkiye’nin savaşa katılması, bu ülkenin havaalanlarının müttefikler tarafından kullanılması için zorunluydu. 3) Savaş sonrası barış düzeninin korunması için, bir uluslararası örgütün kurulması düşüncesi bütün taraflarca kabul edildi. 4) Polonya sorunu üzerinde duruldu. Tahran Konferansı’nda, Türkiye’nin savaşa giriş tarihi olarak, 15 Şubat 1944 saptanmıştı.

                                  Churchill, Türkiye’nin savaşa katılması konusunda üçlü çağrıyı reddettiği takdirde, İngiliz hükümetinin, artık Türkiye’nin toprak bütünlüğüne ve Boğazlardaki haklarına ilgi duymayacağını dile getirdi. Bunun yanı sıra, Türkiye, barış konferansı masasına da oturma şansını yitirecek ve İngiltere, Türkiye’ye silah yardımını kesecekti. Türkiye savaşa girdiği takdirde ise, Churchill, Mısır’da İngiliz-Amerikan komutasında bulunan 17 hava filosunun Türkiye’nin savunmasında kullanılabileceğini ve ayrıca, 3 uçaksavar alayının da Türkiye’ye verileceğini söyledi.

                                  Stalin, Konferans’ta, Türkiye’nin savaşa katılması durumunda, İngiltere’nin Türkiye’ye uçak filoları ve asker göndermesinin hatalı bir hareket olacağını, Almanya’nın yenilmesi için, en zayıf noktası olan Fransa’dan hücuma geçilmesini ve Churchill’in Türkiye’ye göndermeyi düşündüğü filo ve birliklerin Fransa’ya yığılması gerektiğini açıkladı. Roosevelt de bir Balkan ve Ege harekâtına ve Türkiye’nin savaşa katılmasına, İtalya’daki askerî harekâtı ve kuzey Fransa kıyılarına yapılacak çıkartma harekâtını geciktireceği gerekçesiyle karşı çıkmıştı.

                                  Tahran Konferansı’nda, İngiliz ve Amerikan görüşlerinin taban tabana zıt olduğu, Amerikan ve Sovyet politikalarının ise koşutluk gösterdiği açığa çıkmıştı.

                                  Tahran Zirve Konferansı’nın sonunda, Türkiye’nin, yılın sonuna değin müttefiklerin yanında savaşa katılmasının askerî açıdan istenilen bir durum olduğuna ve Roosevelt ile Churchill’in, İnönü’yü Kahire’ye çağırarak, Türkiye’nin savaşa katılmasını istemelerine karar verilmişti.” (“İsmet İnönü’nün Dış Politikası, 1938-1950, İkinci Dünya Savaşı’nda Türkiye”, Hüner Tuncer, s. 137-138, Kaynak Yayınları, Mart 2012, İstanbul)

                                  Tahran Konferansı’nda, İran’ın savaşın kazanılmasında rolü olduğu, savaştan sonra müttefiklerin İran’dan askerlerini geri çekeceği ve İran’ın bağımsızlığına saygı gösterileceği de açıklandı. İngiltere ile Sovyetler Birliği, savaşın bitiminden 6 ay sonra askerlerini İran’dan çekeceklerini ilan etti.

                                  Stalin, Tahran Konferansı’nı şöyle değerlendirir:

                                  “Geçtiğimiz yıl Hitler Almanya’sına karşı savaşta Kızıl Ordu’nun Alman birliklerine karşı daha önceki yılda olduğu gibi tek başına değil müttefik ordularla birlikte harekât yürütmesi yeni bir durumdu. Tahran Konferansı sonuçlarını göstermiştir. Tahran Konferansı’nda alınan, Almanya’ya karşı Batı, Doğu ve Güney’den ortak darbeler indirilmesi kararı dikkat çekici bir dakiklikle uygulanmaya konmuştur. Kızıl Ordu’nun Sovyet-Alman cephesinde yaz seferine başladığı dönemde, müttefikler de Fransa’nın istilasına girişmiş ve Hitler Almanya’sını iki cephede savaşmaya zorlayan şiddetli bir saldırı operasyonu hayata geçirmişlerdir. Müttefik birlik ve donanmalar Fransa kıyısında, örgütlenmesi ve kapsamı itibariyle tarihte benzeri olmayan bir yığınsal çıkartma harekâtına girişmiş ve Almanların tahkimatlarını ustalıkla aşmışlardır.” (Stalin, “Eserler, Cilt XIV”, s. 389, İnter Yayınları, Aralık 1993, İstanbul.)

                                  “Tahran Konferansı’nda Almanya’ya karşı ortak davranma kararı alınması ve bu kararın parlak biçimde uygulanması anti-Hitler koalisyonunun sağlamlaşmasına açık bir kanıttır. Tarihe bakıldığında, Tahran Konferansı’nda hazırlanan Almanya’ya karşı ortak saldırı planı gibi büyük askeri operasyonların, böylesine tam ve hatasız uygulandığı durumlar pek az görülecektir. Eğer üç büyük gücün anlayış birliği ve koordineli çalışması söz konusu olmasaydı Tahran Konferansı’nda alınan kararların bu kadar tam ve hatasız uygulanması mümkün olmazdı. Hiç kuşkuya yer bırakmayan bir başka nokta da Tahran kararlarının başarıyla gerçekleştirilmesinin Birleşmiş Milletler cephesini sağlamlaştırdığıdır.” (Age., s. 394)

                                  İkinci Kahire Konferansı (04-06 Aralık 1943)

                                  İkinci Kahire Konferansı başlamadan önce, İngiliz Genelkurmayı, Türkiye’nin savaşa 1944 yılının şubat ayı ortalarında katılmasının çok uygun olacağını bildiriyordu. Churchill, 15 Şubat 1944’te Amerikan ve İngiliz hava filolarının Türkiye’ye geleceğini Türkiye’nin bu filoları kabul etmemeleri durumunda, müttefiklerin Türkiye ile işbirliğinden ümitlerini tümüyle keseceklerini açıkladı.

                                  Tahran Konferansı’nda alınan karar uyarınca, Churchill ile Roosevelt İsmet İnönü’yü Kahire’ye davet etti. İnönü, Konferans’ta Türkiye’nin yükümlülüklerinden kaçmadığını vurgulayarak, Almanya’nın henüz yenilmediğini ve Türkiye’ye ağır darbeler indirebilecek durumda olduğunu müttefiklere anlatmaya çalıştı!

                                  Churchill ile Roosevelt, İnönü’ye Balkanlarda ikinci cephenin açılması projesini açıkladılar. Bu projeye göre; Yunanistan’a bir çıkartma yapılacak; ancak, müttefikler de çıkartmanın yapılacağı anda, Türkiye’deki havaalanlarında konuşlanacaklar ve radar şebekesini kuracaklardı. Türkiye ise savaşa ancak müttefik destek birlikleri ve yeterli savaş malzemesi gönderildikten sonra gireceğini açıkladı.

                                  Churchill, müttefiklerin, Sovyetlerden önce Balkanlar’a girmesi için açıkça Türkiye’yi zorluyordu. Churchill’in endişesi Sovyetler Balkanlara girerse komünizmin etkileri giderek yayılacaktı! Sovyetler de Türkiye’nin savaşa girmesini istiyordu. Sovyetler, açılacak ikinci bir cephe ile Almanya’nın Doğu cephesinde gücünün bölüneceğini hesaplıyordu.

                                  İsmet İnönü, Türkiye’nin savaşa girmesine ilişkin olarak, İngilizlerin kesin tarih koyma isteklerine karşı çıkıyordu. Türkiye savaşa girmeye hazırdı. Ancak, gerekli silahları aldıktan ve Balkanlar’a İngiliz-Amerikan kuvvetlerinin gönderilmesinden sonra, savaşa katılmaya “evet” diyecekti. Türk hükümetinin görüşüne göre; savaş sonrası dönemde, Sovyetler Birliği, Avrupa’yı tehdit edecek en büyük tehlike olacaktı. Bu nedenle, Türk askeri gücü en hızlı biçimde kuvvetlendirilmeliydi. Zamanı geldiğinde, Türkiye, İngiltere ve ABD, komünist tehdidine karşı, Balkanlar’a güçlü bir askeri kuvvet gönderebilmeliydi.

                                  Türkiye, Adana görüşmelerinde belirlenen listelerdeki yardımın yalnızca yüzde 4’ünün gönderildiğini öne sürdü.  Churchill, Türkiye’nin, 15 Şubat 1944 tarihinde savaşa katılmasında diretiyordu. Churchi1l’e göre, müttefik askeri yardımı, 15 Şubat’a değin büyük ölçüde gerçekleştirilecek ve 15 Şubat’ta müttefik hava kuvvetleri ile personeli Türkiye’deki havaalanlarına gelmeye başlayacaktı. Eğer Türkiye, 15 Şubat’ta ülkesindeki havaalanlarının ve üslerinin müttefiklerce kullanımına izin vermezse, müttefiklerin bundan sonra Türkiye ile işbirliğinde bulunma ümidi kalmayacaktı.

                                  Türkiye ise, müttefik hava kuvvetlerinin Türkiye’deki havaalanlarından ve üslerinden yararlanmaları, Alman ordusunun Türkiye’ye karadan ve havadan karşı saldırısına davet olacaktı. İkinci Kahire Konferansı, Türkiye’yi savaşa bir adım daha yaklaştırmıştı. Ancak, Türkiye, 15 Şubat 1944’te müttefik hava kuvvetlerini kabul edip etmeme hakkını saklı tutmuştu.

                                  ‘Milli Şef’’in Türkiye’yi savaşa sokmaması ve bir denge politikasını izlemesi doğru idi. (Daha geniş bilgi için Bkz.: “İsmet İnönü’nün Dış Politikası, 1938-1950, İkinci Dünya Savaşı’nda Türkiye”, Hüner Tuncer, Kaynak Yayınları, Mart 2012, İstanbul)

                                  Yalta Konferansı (04-11 Şubat 1945)

                                  Livadia Sarayı’nda yapılan Yalta Konferansı’na Roosevelt, Churchill ve Stalin katıldı. Sovyetler Birliği, 1944 yılının sonunda Nazi ordularını sosyalizmin anavatanından silip süpürmüştü. Yalta Konferansı toplandığında, Kızıl Ordu Berlin’e 80 km, İngiltere/ABD kuvvetleri 500 km mesafede bulunuyordu. Savaşın ağır yükünü Sovyetler Birliği üzerlenmişti. Yalta Konferansı, savaş içinde yer alan müttefikler arasındaki diplomatik konferansların sonuncusuydu.

                                  Yalta Konferansı’nda Sovyetler Birliği, Uzakdoğu savaşına katılmayı kabul etti. Almanya, 3 işgal bölgesine ayrıldı. İngiltere ile ABD, kendi bölgelerinde Fransa’ya da bir kısım yer ayırmayı kabul ettiler. Sovyetler Birliği, Nazi Almanya’sının doğu bölgesini; İngiltere, kuzeybatısını; ABD de, güneybatı bölgesini işgal edecekti. Sovyet işgal bölgesi içinde kalan Berlin de ortak işgal altında tutulacaktı.

                                  Almanya, Sovyetler Birliği’ne 20 milyar dolar tazminat ödeyecekti. ABD, Sovyetler Birliği, Çin, Fransa ve İngiltere’ye BM Güvenlik Konseyi’nde sürekli temsil yetkisi verildi. Güvenlik Konseyi’nin daimî üyeleri için veto ilkesi kabul edildi.

                                  Churchill ile Roosevelt, Sovyetler Birliği’nin 1941 sınırlarını kabul etti. Polonya’nın doğu sınırları için, 1919 Paris Barış Konferansı’nda saptanan sınır kabul edildi. Boğazlar statüsünün Sovyet Rusya lehine değiştirilmesine ve bu durumdan Türkiye’nin haberdar edilmesine karar verildi.

                                  Yalta Konferansı’nda, Churchill, Roosevelt ve Stalin, “Kurtarılmış Avrupa Demeci” yayınladılar.  Bu demece göre, üç müttefik devlet, Avrupa uluslarının siyasal ve ekonomik sorunlarını “demokratik usuller”le çözmelerine yardım edecek ve “her ulusun kendi hükümet biçimini kendi istediği gibi seçmek hakkı”na saygı gösterecekti.

                                  Yalta Konferansı’nda, Birleşmiş Milletler örgütünün kurulmasını gerçekleştirmek üzere, 25 Nisan 1945’te San Francisco’da uluslararası bir konferansın toplanmasına karar verildi. Ancak, bu konferansa katılacak devletler için, 1 Mart 1945’e kadar Almanya ve Japonya’ya savaş ilan etme koşulu getirildi. Bu karar üzerine, Türkiye, 23 Şubat 1945’te Almanya ve Japonya’ya savaş ilan etti!

                                  Yalta Konferansı, savaştan sonra Birleşmiş Milletler tüzüğünü hazırlamak üzere, 25 Nisan 1945’te San Francisco’da bir konferansın toplanması kararıyla sona erdi.

                                  San Francisco Konferansı (25 Nisan-26 Haziran 1945)

                                  51 ülke temsilcisi Birleşmiş Milletler Antlaşmasını hazırlamak üzere San Francisco’da düzenlenen konferansa katıldı. Konferansta temsil edilmeyen Polonya, Antlaşmayı daha sonra imzalayarak kurucu 51 üye devletten biri oldu. Birleşmiş Milletler 24 Ekim 1945’te resmen kuruldu.

                                  5 Mart 1945’te, Türkiye, San Francisco Konferansı’na davet edildi. Böylece Türkiye BM’nin kurucu üyeleri arasında yer aldı.

                                  San Francisco’da 25 Nisan 1945’te başlayan toplantılar 2 ay sürdü. İki ay süren toplantılar 26 Haziran’da sona erdi. Bu toplantılarda, “Birleşmiş Milletler Anayasası” ile “Uluslararası Adalet Divanı”nın statüsünü belirleyen metinler hazırlandı.

                                  BM Anayasası’na göre; BM’ye üye olmak için “demokratik bir rejime sahip olunması” gerekiyordu. Türk devleti, bu dönemde tek parti diktatörlüğü ile koyu faşizmi uyguluyordu. Türkiye, San Francisco’da, ABD ile İngiltere’ye, yakında Türkiye’de çok partili yaşama geçileceğinin güvencesini verdi.

                                  San Francisco Konferansı, Birleşmiş Milletlerin savaş döneminde oluşturduğu koalisyon temelinde yeni bir dünya örgütünün kurulduğunu ilan ediyor; “egemenlik ve hükümet kurma haklarının, saldırgan uluslar tarafından bu haklardan zorla yoksun bırakılan halklara iadesi” konusunda güvence veriyor ve Almanya’nın ‘Üç Büyükler’in denetimi altına alındığını bildiriyordu.

                                  Potsdam Konferansı (17 Temmuz-02 Ağustos 1945)

                                  İtalya, 29 Nisan 1945’te teslim oldu. 30 Nisan 1945’te Kızıl Ordu, orak çekiçli kızıl bayrağı Alman İmparatorluk Meclisi’nin (Reichstag) tepesine dikti. Nazi Almanya’sının başkomutanlığı, 1 Mayıs günü Hitler’in intihar ettiğini açıkladı. Başkomutanlık Hitler’in yerine Amiral Karl Dönitz’in atandığını açıkladı. 2 Mayıs 1945’de Sovyet birlikleri Berlin’de hâkimiyeti sağladı.

                                  Nazi Almanya’sı 8 Mayıs’ta kayıtsız-koşulsuz teslim oldu. Böylece Avrupa’da İkinci Dünya Savaşı faşist Almanya’nın teslim olmasıyla sona erdi. Nazi Almanya’sı, Anti-Hitler Koalisyonunun silahlı güçleri tarafından işgal edildi. Almanya dört işgal bölgesine bölündü: 5 Haziran 1945’te SSCB, ABD, İngiltere ve Fransa, Almanya’daki hükümet erkinin dört gücün hükümetleri vasıtasıyla devralınması hakkında bir bildirge imzaladılar.

                                  17 Temmuz-02 Ağustos 1945 tarihlerinde ABD, İngiltere ve Sovyetler Birliği arasında Potsdam Konferansı yapıldı.  Konferans’ta ABD’yi Roosevelt öldüğü için Truman temsil etti. İngiltere’yi, Konferans’ın yarısında Churchill, Temmuz sonundan sonra da Başbakan Clement Attlee, Sovyet Birliği’ni ise Kızıl Ordu’nun başkomutanı Stalin temsil etti. Potsdam Konferansı’nın kararlarına Eylül 1945’te Fransa da katıldı.

                                  “Üç Gücün Berlin Konferansı üzerine Bildirimi”nde şu tespitler yapılıyordu:

                                  “Anlaşmanın hedefini Yalta Deklarasyonunun Almanya üzerinde uygulanması oluşturmaktadır. Alman militarizmi ve Nazizm’inin kökü kazınacak ve müttefikler, şimdi ve gelecekte de karşılıklı anlaşma içinde, Almanya’nın komşularını veya tüm dünyadaki barışı bundan böyle artık asla tehdit edemez olması için gerekli olan diğer önlemleri alacaktır. Müttefikler, Alman halkını imha etmek veya köleliğe sürüklemek istek ve niyetinde değildirler. Müttefikler, Alman halkına, gelecekte yaşamını demokratik ve barışçıl bir temelde yeniden tesis etmeyi gerçekleştirmek için kendisini hazırlamanın olanağını vermek niyetindedir. Eğer Alman halkının kendi çabası sürekli bu hedefin ulaşılmasına yönelirse, belirli bir süre içinde, dünyanın özgür ve barışçıl halkları arasında yer alması belirli bir süre içinde mümkün olacaktır.” ( “Üç Gücün Berlin Konferansı üzerine Bildirimi”, s. 12, Yeni Zamanın Belgeleri, 2. Defter, Almanca)

                                  Alıntı yaptığımız belgedeki hedeflere ulaşılması için 19 maddede siyasi ve ekonomik ilkeler saptandı. Yalta Konferans kararları ile uyum içinde savaş tazminatları ile ilgili bir anlaşma da kararlaştırıldı.

                                  Anlaşmaya göre;

                                  Almanya’daki en yüksek hükümet organı, her işgal bölgesinde ilgili işgal gücü vasıtasıyla ve Almanya’nın bütünüyle ilgili sorunlar ortak denetim konseyi tarafından uygulanacaktır. Denetim Konseyi, kendisini Almanya’nın işgal hedefleri doğrultusunda yönlendirmesi gereklidir. Bu hedefler, askerisizleştirme, Nazilerden arındırma, demokratik, barışsever ve birleşik Almanya’dır.

                                  Siyasi ilkeler

                                  Almanya’nın bütünüyle silahsızlandırılması, askerisizleştirilmesi, savaş üretimi için kullanılabilecek tüm Alman endüstrisinin yok edilmesi veya onun gözetim altında tutulması gereklidir. Tüm silahlı güçler, SS, SA, SD ve Gestapo vb. tüm Nazi örgütleri nihai olarak dağıtılacaktır. Alınacak tedbirlerle Alman militarizmi ve Nazizm’inin yeniden doğuşu veya yeniden örgütlenmesi engellenecektir. Nazi örgütlerinin bir daha yeniden ortaya çıkmaması için her türlü Nazi ve askeri propaganda yasaklanacaktır.

                                  Alman halkına, kendisinin askeri yenilgiye uğratıldığı ve kendisinin sebep olduğu suçun sorumluluğundan kaçamayacağı konusunda ikna edilmeye çalışılacaktır. Alman toplum yaşamı demokratik bir temelde yeniden şekillendirilecek, Almanya’nın uluslararası plandaki konumunun barışçıl olmasına dikkat edilecektir. Tüm faşist yasalar, özellikle ırkçı yasalar ortadan kaldırılacaktır. Hiçbir aşağılanmaya göz yumulmayacaktır. Nazi partisinin faaliyetlerine katılmış tüm üyeleri ve müttefik ülkelerin amaçları karşısında düşmanca tavır alan diğer kişiler, kamusal ve yarı kamusal makamlardan ve sorumlu mevzilerden uzaklaştırılacaktır. Eğitim kurumları, Nazi ideolojisi ve askeri dogmalardan arındırılacak ve demokratik düşüncelerin yaygınlaşmasının önü açılacaktır. Yargı ve idare demokratikleştirilecektir.

                                  Yerel öz yönetimler yeniden tesis edilecektir. Almanya’nın tümünde demokratik partilerin hepsine izin verilecek ve teşvik edilecektir. Demokratik partiler toplantılar düzenleyecek ve kamuoyuna açık tartışmalar gerçekleştirmek hakkı tanınacaktır.

                                  “Bir sonraki bildirime kadar hiçbir merkezi Alman hükümeti kurulmaz. Fakat başlarında devlet sekreterlerinin bulunduğu, bazı önemli, merkezi Alman idare bölümleri, yani somut olarak finans, nakliyat, ulaşım, dış ticaret ve endüstri düzeni alanlarında kurulur. Bu bölümler Denetim Konseyinin yönetimi altında faal olur.”  (Agy., s. 14-18)

                                  Ekonomik ilkeler

                                  Alman savaş potansiyelini yok etmek hedefiyle silah üretimi, savaş donanımı ve savaş araçlarının keza uçaklar ve gemilerin her türünün imalatı yasaklanacaktır. Ekonomik gücün, özellikle karteller, satış şebekeleri, tröstler ve diğerleri vasıtasıyla mevcut bulunan aşırı derecede yoğunlaşmasının parçalanması hedefiyle en kısa süre içinde Alman ekonomik yaşamının yerelleştirmesi gereklidir. İşgal süreci boyunca Almanya, ekonomik bir bütün olarak görülecektir. Ekonomik denetimin uygulanmaya konması ve desteklenmesi için Kontrol Konseyi tarafından Alman İdare Aygıtı kurulacaktır. Nüfusun ihtiyaçları için önlemler derhâl alınacaktır.

                                  a) Ulaşım düzeninin gerekli çalışır hâle getirilmesinin gerçekleşmesi, b) Kömür imalatının yükseltilmesi, c) Tarımsal üretimin mümkün olan en geniş bir şekilde büyütülmesi ve d) Konutların ve en önemli kamusal kuruluşların hızlandırılmış bir onarımının gerçekleşmesi.” (Agy., s. 17)

                                  Tazminat taleplerinin ve hükümlerinin nasıl olduğundan bağımsız olarak, Alman halkının yeterli derecede gelir kaynaklarının yoksun bırakılmaması kararlaştırıldı.

                                  “VI. Savaş cürümleri” başlığı altında şu anlaşmaya varıldı:

                                  “Bu üç hükümet, bu cürümlere hızlı ve güvenilir bir yargılama getirme niyetini vurgular. Onlar Londra’daki duruşmaların bu amaca hizmet eden hızlı bir çözüme sevk etmesini umut eder ve baş canilere karşı davanın mümkün olan en erken zamanda başlamasını büyük öneme sahip bir konu olarak görürler.” (Agy., s. 19)

                                  Almanya’nın Nazizm’den arındırılabilmesi için, savaş suçluları Nürnberg Mahkemesi’nde yargılanacaktı. Almanya, Nazizm’in ortadan kaldırılması ve demokrasi rejiminin kurulabilmesi için, bir süre işgal altında kalacaktı. Batılı devletlerin işgal bölgelerinde, yerel özerkliğe sahip devletlerden kurulu bir federasyon gerçekleştirilecekti. Sovyet işgal bölgesinde ise, “halk demokrasisi” adı altında bir yönetim kurulacaktı. Almanya’da “demokratik” bir rejim kurma konusunda, Potsdam Konferansı’nda anlaşma sağlanmıştı.

                                  ABD uçakları, 6 Ağustos 1945’te Hiroshima, 9 Ağustos’ta da Nagasaki üzerine birer atom bombası attılar. 14 Ağustos 1945’te, Japonya teslim oldu ve 2 Eylül 1945’te, teslim belgesini ABD’nin Missouri zırhlısında imzaladı. Böylece İkinci Dünya Savaşı sona erdi.

                                  Potsdam Konferansı başlarken, Başkan Harry Truman, Başbakan Churchill’in de bulunduğu bir ortamda, Stalin’e, ABD’deki atom bombası denemelerinin başarıyla sonuçlandığını bildirmişti. Truman, aslında Stalin’i uyarıyor ve silah teknolojisinde bir devrimin başladığını ve ABD’nin bu alanda lider olduğuna işaret ediyordu.

                                  1941-1945 arasında, Batılı ülkeleri için Sovyetler Birliği, Nazi Almanya’sına karşı koyabilecek ve onunla baş edebilecek tek ülkeydi. Hitler’e ve müttefiklerine karşı savaşta Stalin’le işbirliği yapmak zorunda kalan Batılı devletler, aslında Sovyetler Birliği sistemini faşist rejim kadar tehlikeli sayıyorlardı. Stalin, Yalta’da Roosevelt ve Churchill’e, SSCB’nin dünyaya hâkim olmak istediği yolundaki düşünce ve iddiaları saçmalık olarak niteleyerek reddetmişti. Sovyetler Birliği’nin Avrupa’da Sovyet ordusunun bulunduğu ülkelere ‘sosyalizm’i dayattığı iddiası, Stalin’e karşı yöneltilen başlıca suçlamalardan biriydi. Atom silahını elde eden ABD, diğer kapitalist ülkelerle birlikte, açıkça anti-Sovyet politikalar yürütmeye başlamıştı. Batılı ülkeler, Sovyetler Birliği’ni Avrupa’da eski Rusya gibi tekrar “jandarmalığa” soyunmakla, komşusu olan ülkelerin özgürlük ve bağımsızlığını yok etmekle itham ediyor, Sovyet düzeninin çağdaş uygarlık ilkelerine aykırı olduğunu belirtiyorlardı.

                                  Potsdam Anlaşması imzalandıktan sonra, Sovyet ordusu tarafından kurtarılmış bölgelerdeki yeni yönetim organları oluşturulması, politik, ekonomik ve kültürel değişimlerin gerçekleştirilmesi çalışmaları da hızlandı. Kurtarılmış bölgelerde, yerel yönetimlerin Alman sivillere devredilmesi işlemi başlatıldı. Sovyet komutanlarının girişimiyle muhtarlıklar, belediye başkanlıkları, Alman anti-faşistlerine devredildi. Yeni bir halk polis örgütü oluşturuldu. Adalet mekanizmasında köklü bir reform yapıldı. Nazilere hizmet etmiş memurlar, yargıçlar ve öğretmenler görevden alındı. Sovyet askeri yönetiminin desteği ile üretim yeniden başlatıldı. İşletmelerin yönetimindeki faşistler görevden uzaklaştırıldı. Açlığa, yoksulluğa ve soğuğa karşı önlemler alındı. Sovyet komutanları, tüm bu alanlarda Alman anti-faşist güçleriyle sıkı bir işbirliği içinde yaşamın normale dönmesine ve ortaya çıkan zorlukların aşılmasına yardımcı oldular.

                                  Sonuç

                                  İkinci Dünya Savaşını, dünya hegemonyası peşinde koşan, ırkçı, faşist Alman emperyalizmi çıkardı. Başta Stalin önderliğinde sosyalist Sovyetler Birliği halkları olmak üzere, dünya halkları, Hitler Almanya’sının saldırganlığına gereken yanıtı verdiler. Hitler Almanya’sı savaştan yenik çıktı. Fakat Hitler faşizmi karşısında zafer kazanan halklar, bu zaferi ancak büyük kayıplar ve fedakârlıklarla elde edebildiler. Hitler faşizmi halklara o güne dek görülmemiş boyutlarda acı ve felaket getirdi. Yalnızca Sovyetler Birliği, Hitler faşizmine karşı savaşta 27 milyon insan kaybına uğradı. 6 milyon Yahudi Naziler tarafından yok edildi.

                                  Başlangıçta Hitler faşizmini Sovyetler Birliği üzerine saldırtan ve Nazi Almanya’sının savaş sanayine destek veren Batılı emperyalistlerdi. Batılı emperyalistlerin bu planları, Sovyetler Birliği tarafından boşa çıkartıldı. Sovyetler Birliği halkları, Nazi ordularına karşı, onların o güne dek görmedikleri yiğit bir direniş gösterdi. Gelişmeler Batılı emperyalist güçleri Sovyetler Birliği ile “Anti-Hitler Koalisyonu”na zorladı. Yalta ve Potsdam Konferanslarında, Hitler faşizmine karşı zaferin ertesi için de konferansa katılan devletlerin mağluplara karşı ortak siyaseti belirlendi.

                                  12 yıl süren Nazi dönemi sona erdi. İkinci Dünya Savaşı, halklara acı, ölüm, yıkım, yoksulluk ve sefaleti miras olarak bıraktı. Bu savaş diğer halklara olduğu gibi Alman halkına da ağır yıkım, yokluk ve acı getirdi. Nazilere Alman halkının büyük çoğunluğu destek veriyordu. Almanya’da, üretim, ulaşım tamamen durdu. Savaşın sonunda birçok şehir harabeye dönmüştü. Evleri yıkılmış, zarar görmüş milyonlarca insan yıkıntılarda yaşıyordu. Nazilerin geride bıraktığı ideolojik miras, maddi yıkımdan farklı değildi. Nazi faşizmi döneminde, beyni yıkanmış binlerce insan hâlâ “üstün ırk, anti-komünizm ve Bolşevik hayaleti” zehri ile yaşıyordu. Avrupa’yı ateşe veren Nazilerin belini kıran sosyalist Sovyetler Birliği idi. Moskova önlerine dayanan Nazi sürülerini Berlin’e kadar kovalayan ve burada ezen Sovyetler Birliği idi. Dünya halkları, Nazilerin Berlin’e doğru kovalanması ve Kızıl Ordu’nun başarılarına tanık olmuştu. Alman emperyalizmi tarihinin en ağır yenilgisine uğramış, askeri gücü dağılmış, ekonomisi felce uğramış ve devlet kurumları işlemez hâle gelmişti.

                                  Nazi barbarlığına karşı en büyük bedeli ödeyenlerin Kızıl Ordu ve SSCB halkları olduğu unutulmamalıdır. Batılı müttefikler Fransa’da ikinci cephe açılması görevlerini sözlerine sadık kalarak 1942’de gerçekleştirmiş olsalardı, 27 milyon Sovyet kaybı daha az olabilirdi. Stalin önderliğindeki Kızıl Ordu ve Sovyet halkları ölümüne tarihsel bir zafer kazandı. Moskova önlerine kadar dayanan, Nazi sürülerine karşı verilen savaşta, gösterilen kahramanlıklar, ölümüne yürütülen bir savaş, romanlara, filmlere konu oldu. Bu kahramanlık, sosyalist bilincin, sosyalist anayurdu koruma, tarihte bir ilk olan proleter devlete karşı ölümüne bir bağlılık idi. Bu savaşta Stalin’in önderliği ete kemiğe bürünmüş tarihsel bir olgudur.

                                  Nazi Almanya’sı ve müttefikleri, sosyalizmin İkinci Dünya Savaşı öncesindeki biricik kalesini yıkma hedefine varamadı. Naziler yenildiği gibi bir dizi ülkede daha proletaryanın önderliğinde halk demokrasili devletler kuruldu. Bunlar emperyalizmin pazarı dışına çıktılar. Sovyetler Birliği’nin önderliğinde emperyalist dünyaya karşı ondan kopmuş ayrı bir dünya oluşturdular.

                                  25 Eylül 2024

                                  (Yeni Dünya İçin Çağrı sayı 218)

                                   

                                  Önceki yazı

                                  Kapitalizmin yeşil maskesi: COP31’in doğa düşmanı sermayedarları!

                                  Sonraki Gönderi

                                  Üç büyük emperyalist güçten “barış” şovu!

                                  İlgiliGönderiler

                                  Üç büyük emperyalist güçten “barış” şovu!
                                  Güncel

                                  Üç büyük emperyalist güçten “barış” şovu!

                                  19 Kasım 2026
                                  Kapitalizmin yeşil maskesi: COP31’in doğa düşmanı sermayedarları!
                                  Çevre

                                  Kapitalizmin yeşil maskesi: COP31’in doğa düşmanı sermayedarları!

                                  19 Kasım 2026
                                  HEVBENDÎ’ye operasyon
                                  Kürdistan

                                  HEVBENDÎ’ye operasyon

                                  18 Kasım 2026
                                  Kadına yönelik şiddetin kaynağı erkek egemen kapitalist-emperyalist sistemdir!
                                  Kadın

                                  Kadına yönelik şiddetin kaynağı erkek egemen kapitalist-emperyalist sistemdir!

                                  17 Kasım 2026
                                  İsrail’de seçimler ve gelişmeler
                                  Dünya

                                  İsrail’de seçimler ve gelişmeler

                                  16 Kasım 2026
                                  Kapitalizm insanlığın utancıdır!
                                  İşçi Dünyası

                                  Kapitalizm insanlığın utancıdır!

                                  14 Kasım 2026
                                  Sonraki Gönderi
                                  Üç büyük emperyalist güçten “barış” şovu!

                                  Üç büyük emperyalist güçten “barış” şovu!

                                  Öne Çıkan Haberler

                                  • Komünist önder İbrahim Kaypakkaya‘nın hayatı

                                    Komünist önder İbrahim Kaypakkaya‘nın hayatı

                                    0 Paylaşımlar
                                    Paylaş 0 Tweet 0
                                  • Rojava’da neler oluyor?

                                    0 Paylaşımlar
                                    Paylaş 0 Tweet 0
                                  • Migros depo işçilerinden fiili grev

                                    0 Paylaşımlar
                                    Paylaş 0 Tweet 0
                                  • Bir devrimcinin kimi özellikleri

                                    0 Paylaşımlar
                                    Paylaş 0 Tweet 0
                                  • Türk sermayesinin Afrika’daki yayılmacılığı

                                    0 Paylaşımlar
                                    Paylaş 0 Tweet 0
                                  • 20. yılında da “kel” mücadelemizde yaşıyor, yaşayacak!

                                    0 Paylaşımlar
                                    Paylaş 0 Tweet 0
                                  • KöZ Dosyası

                                    0 Paylaşımlar
                                    Paylaş 0 Tweet 0
                                  • “THKO’nun kopuşuna bir tek biz sahip çıkıyoruz”

                                    0 Paylaşımlar
                                    Paylaş 0 Tweet 0
                                  • Kılavuzumuz Troçkizm değil, Marksizm-Leninizm’dir!

                                    0 Paylaşımlar
                                    Paylaş 0 Tweet 0
                                  • Toplu İş Sözleşmesi görüşmeleri işçilerden gizleniyor!

                                    0 Paylaşımlar
                                    Paylaş 0 Tweet 0
                                  • YDİ Çağrı / Tüm Sayılar
                                  • Youtube Kanalı
                                  • İletişim
                                  Tel: +0507 037 75 27

                                  © 2023 Yeni Dünya İçin Çağrı

                                  Sonuç yok
                                  Tüm Sonucu Görüntüle
                                  • YDİ ÇAĞRI
                                  • Güncel
                                  • İşçi Dünyası
                                  • Kadın
                                  • Gençlik
                                  • Kürdistan
                                  • Çevre
                                  • Dünya
                                    • Avrupa
                                    • Amerika
                                    • Ortadoğu
                                    • Afrika
                                    • Asya
                                    • Pasifik
                                  • Makaleler
                                  • Yayınlar
                                    • Son Sayı
                                    • YDİ Çağrı / Tüm Sayılar
                                    • Yeni İşçi Dünyası
                                    • Yeni Kadın Dünyası
                                      • Dört Duvar
                                    • Yeni Dünya Gençliği
                                    • Bildiriler
                                    • Broşürler
                                    • Yeni Dünya İçin
                                  • Youtube TV
                                  • Tüm Yazılar
                                  • İletişim
                                    • Hakkımızda
                                  • tr TR
                                    • tr TR
                                    • en EN
                                    • de DE
                                    • fr FR
                                    • es ES
                                    • ar AR
                                    • ku KU

                                  © 2023 Yeni Dünya İçin Çağrı

                                  Yeni Dünya İçin ÇAĞRI Size en son haberler ve güncellemeler için bildirimler göstermek istiyoruz.
                                  Reddet
                                  Bildirimlere İzin Ver