Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2022 2. çeyrek büyüme rakamlarını açıkladı. Buna göre Türkiye ekonomisi 2. çeyrekte yüzde 7,6 büyüdü.
TÜİK’e göre;
“GSYH’yi oluşturan faaliyetler incelendiğinde; 2022 yılı ikinci çeyreğinde bir önceki yıla göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak; finans ve sigorta faaliyetleri %26,6, hizmet faaliyetleri %18,1, mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri %11,0, sanayi %7,8, bilgi ve iletişim faaliyetleri %5,3, gayrimenkul faaliyetleri %4,1, diğer hizmet faaliyetleri %1,9 ve kamu yönetimi, eğitim, insan sağlığı ve sosyal hizmet faaliyetleri %1,7 arttı. Tarım, ormancılık ve balıkçılık %2,9 ile inşaat sektörü ise %10,9 azaldı.”
TUİK’e göre Türkiye ekonomisi 2021’de yıllık bazda yüzde 11, 2022 1. çeyrekte yüzde 7,3 büyüdü.
Bu büyüme 2019 yılının %0,9, 2020 yılının % 1,9’luk büyüme –ki bu büyüme rakamları % 5 in üzerinde olan Türkiye’nin son yirmi yıllık ve daha uzun vadeli ortalama büyümesinin çok altındadır- baz alınarak hesaplanan büyümedir. Bu büyüme henüz ekonominin 2019 öncesi seviyeye gelmesine yetmeyen bir büyümedir.
Ekonomi büyüyor, diğer yandan mali kriz yaşanıyor.
Kurlar artıyor. Lira değer kaybediyor. Enflasyon artıyor. Zamlar nedeniyle ücretler eriyor, işçilerin, emekçilerin alım gücü düşüyor.
Kur artışı, liranın değer kaybetmesi her şeyin pahalılaşması, ücretlerin yükselen enflasyon karşısında erimesi, işçilerin, emekçilerin alım gücünün düşmesine neden oluyor.
Andaki durumda TL’nin dolar/avro karşısında sürekli değer kaybetmesine, kur artışına, enflasyonun yükselmesine rağmen, reel ekonomi büyümektedir. Reel ekonomi alanında bir kriz söz konusu değildir. Reel ekonomide bir krizden söz edebilmek için ekonomisinin iki çeyrek üst üste küçülmesi gerekir.
Eğer ekonomi hem korona, hem Ukrayna savaşının olumsuz etkilerine rağmen büyüyorsa, halkın durumu niye perişan, neden durumu kötüleşiyor? Ekonomi büyüdü ise, bu neden işçinin emekçinin cebine, mutfağına yansımıyor? Alım gücü neden düşüyor? Soruları sorulabilir.
Bu soruların cevabı gayet basittir. Çünkü yaşadığımız düzenin adı kapitalizmdir.
Ekonomi büyüyor. Diğer yandan işsizlik, enflasyon artıyor.
Kapitalizmde ekonomik büyüme topluma bire bir yansımaz. Kapitalizm burjuvazinin iktidar olduğu toplumun adıdır. Kapitalist toplum, toplumun tüm üyeleri için refah toplumu değildir. Kapitalist ekonominin büyümesi, öncelikle kapitalistlerin zenginleşmesi anlamına gelir!
Kapitalist toplumda büyüme, kapitalist ekonominin büyümesidir. Bu büyüme zenginlerin daha zengin olması biçiminde yansır topluma. Emekçilere ise en iyi hâlde kırıntılar düşer!
Ekonominin büyümesi bu şekilde anlaşılmalıdır.
1 Eylül 2022
