[Nepal Komünist Partisi (Mashal)’in 12 Eylül 2025 tarihli basın açıklamasını yayınlıyoruz. –YDİ Çağrı]
BASIN AÇIKLAMASI
Bugün yapılan Nepal Komünist Partisi (Mashal) toplantısında, ülkedeki mevcut durum hakkında ayrıntılı ve derinlemesine bir tartışma yapıldı. Bu açıklama, toplantının sonuçlarını kamuoyuna duyurmak amacıyla yayınlanmıştır.
1. Toplantıda öncelikle, Gen Z hareketi sırasında birçok gencin ölümüne yol açan büyük çaplı ve gereksiz güç kullanımının kurbanlarına saygı gösterildi ve ailelerine içten taziyeler sunuldu. Bununla birlikte, toplantıda bu hareket sırasında yaralanan tüm protestocuların bir an önce iyileşmesi için en iyi dilekler iletildi.
2. Partimiz, K.P. Sharma Oli’nin otoriter ve keyfi yönetim tarzına uzun süredir karşı çıkmaktadır. Bu yönetim tarzı, ülkede ortaya çıkan olağanüstü durumun sorumlusudur. İlk olarak, Yüksek Mahkeme hükümetten sosyal medyayı yasalarla düzenlemesini istediğinde, böyle bir yasa çıkarılmadan sosyal medya doğrudan yasaklandı. Bu, genç nesil arasında yaygın bir hoşnutsuzluk ve öfkeye neden oldu. Artan kötü yönetim ve yolsuzluk nedeniyle, ülke genelinde huzursuzluk yayıldı. Bu durumda gençler, sosyal medya ve yolsuzlukla ilgili taleplerle sokaklara döküldü. Talepleri haksız sayılamaz. Ancak Oli hükümeti, bu talepleri adil ve dengeli bir şekilde çözmek yerine, sert bir baskı politikası izledi. Sonuç olarak çok sayıda protestocu hayatını kaybetti ve 1.500’den fazla kişi yaralandı, bunların çoğu eleştirmenlerdi. Bu baskıların yol açtığı öfke, protestoların ikinci gününü son derece şiddetli hâle getirdi ve ulusal mülklerin, işyerlerinin, özel evlerin ve çeşitli siyasi partilerin ofislerinin tahrip edilmesiyle sonuçlandı.
3. Z Kuşağının gösterileri, ülkenin gençleri arasında büyük bir enerji, güç ve mücadele ruhu olduğunu açıkça ortaya koydu. Bu, Nepal’in parlak bir gelecek için güçlü bir temele sahip olduğunu gösteriyor. Ancak, bu gençlik enerjisi doğru ilkeler ve politikalarla yönlendirilmezse, ülkeye ve halka büyük zarar verme riski taşır. İki günlük hareketleri de bu tehlikeyi ortaya koydu. Hareketi bir bütün olarak değerlendirdiğimizde, herhangi bir politika, program veya liderlik tarafından yönlendirilmediği açıktır. Sonuç olarak, ciddi bir kargaşa ve kaos ortaya çıkmıştır. Yüksek Mahkeme, Singha Durbar, Parlamento Binası ve çeşitli bakanlıklar da dâhil olmak üzere ülke genelinde vandalizm ve kundaklama olayları meydana gelmiştir. Gençlik hareketinde liderlik ve politika çerçevesinin olmaması bu tür sonuçlara yol açmıştır. Genel olarak bu, gençlerin enerji ve güce sahip olsalar da, doğru rehberlik olmadığında, yapıcı olmaktan çok yıkıcı olmaya meyilli olduklarını göstermektedir.
4. Gençler yüksek enerjiye sahiptir, ancak ideolojik netlik ve siyasi olgunluktan yoksundurlar. Sonuç olarak, ülke içindeki veya dışındaki yıkıcı güçler tarafından kötüye kullanılabilirler. Hareketleri sırasında meydana gelen büyük çaplı yıkımdan tamamen sorumlu tutulamazlar. Hareketin kisvesi altında birçok zararlı unsurun sızdığı ve gençlerin bunları kontrol edemediği açıktır. Yüksek Mahkeme, Singha Durbar ve Parlamento Binası’nda çıkan yangınlar, işyerlerinin yağmalanması ve ülke çapındaki hapishanelerden binlerce mahkûmun serbest bırakılması sıradan olaylar değildir. Bu tür eylemler ulusa uzun vadeli zarar vereceği kesindir. Ülkenin kalkınmasından sorumlu hiçbir güç bu tür yıkıcı eylemlere girişemez. Soru şu: Sorumlu kim?
5. Haber medyasında yer alan haberlere göre, geçici hükümette başbakanın kim olacağına dair anlaşmazlıklar, Z Kuşağı protestocular arasında çatışmalara yol açmıştır. Bu tür iç çatışmalar, onların siyasi olgunluk ve disiplin eksikliğini göstermektedir. Bu durumda, onların enerjisi ülkeyi ilerleme ve kalkınma yerine kaos ve sefalete sürükleme riski taşımaktadır. Bu nedenle, yeni gençlik hareketini doğru yönde yönlendirmek ve onların olgunlaşmasını sağlamak için özel dikkat gösterilmelidir.
6. Gençlerin enerjisinin, ülke içindeki gerici güçler veya yabancı emperyalist güçler tarafından kendi çıkarları için kötüye kullanılabileceği inkâr edilemez. Bu tehditler, gençler arasında ideolojik netlik ve siyasi olgunluk geliştirilerek önlenebilir ve önlenmelidir. Ancak o zaman gençlerin gücü halkın ve ulusun hizmetine sunulabilir.
7. Z Kuşağı arasında, belirli bir yaşa ulaştıktan sonra insanların liderlik için uygun olmadıkları fikri yaygınlaşmıştır. Ancak, yaş etkili siyasi liderlik için ana kriter değildir. Asıl gereklilikler ideolojik netlik, siyasi olgunluk, hizmet ruhu ve halka ve ulusa adanmışlıkta dürüstlüktür. Liderlik için uygunluğu belirleyen yaş değil, bu niteliklerdir. Yolsuzluk ve suça karışan birçok genç görürken, dünya çapında birçok yaşlı insan kamu refahına adanmış kalmaya devam etmektedir. Dolayısıyla, yaş tek başına liderlik için bir kriter olamaz. Elbette yaş önemli bir faktördür, ancak liderlik aynı zamanda insani nitelikler, karakter ve yetenek gerektirir. Bu nedenle, tarih boyunca ve tüm ülkelerde liderlik uygunluğu hiçbir zaman sadece yaşa göre belirlenmemiştir.
8. Mevcut olağanüstü durumun acil çözümünün, mevcut anayasa çerçevesinde aranması gerektiği görüşündeyiz. Anayasanın öngördüğü federalizmle aynı fikirde olmasak da ve bunun demokratik âdemi merkeziyetçilik ve yerel özerkliğe dayalı üniter bir sistemle değiştirilmesi gerektiğini düşünsek de, mevcut anayasada öngörülen cumhuriyet, laiklik, çok partili sistem ve temel hakların korunması gerektiğine inanıyoruz. Partimiz, bunları zedeleyecek her türlü sürece şiddetle karşı çıkmaktadır. Aynı zamanda, mevcut cumhuriyet ve çok partili sistemle teorik ve stratejik farklılıklarımız olduğunu da açıklığa kavuşturmak isteriz. Ancak, gerici güçlerin bunları ortadan kaldırmaya çalıştığı mevcut durumda, bunları savunmanın gerekliliğini vurgulamak istiyoruz.
9. Kraliyetçiler, Z Kuşağı hareketini gerilemeye yönlendirmeye çalıştılar. Neyse ki, çabaları başarısız oldu. Yine de, istikrarsızlığı ülkeyi geriye götürmek için kullanmaya devam edecekleri için uyanık olmalıyız.
10. Z Kuşağı hareketi sırasında birçok insanın ölümü, Oli hükümetinin sorumluluğundadır. Ancak, ulusal, siyasi, ticari ve özel mülkiyetin büyük çaplı tahribatı, kontrolsüz bir gençlik hareketinin sonucudur. Z Kuşağı gençlerinin tek başına bu tür yıkıcı eylemleri gerçekleştirmiş olması olası değildir, ancak protestoları kontrol edememeleri ve disipline edememeleri, yıkıcı unsurların sızmasına izin vermiştir. Siyasi olgunluk eksikliği, program eksikliği ve liderlik eksikliği, hareketi spontane ve kaotik göstermiştir. Sonuç olarak, yıkıcı eylemler ülke çapında yayılmıştır. Hükümet bu durumun sorumluluğunu üstlenmelidir. Güvenliği sağlayamadığı için bu yıkıma neden olduğu için, zarar gören ulusal mülkiyeti yeniden inşa etmeli ve bireylerin kayıplarını tazmin etmelidir.
11. Gençlerin ifade ettiği öfke, öncelikle Oli hükümetinin bir sonucudur, ancak aynı zamanda uzun süredir devam eden yolsuzluk, kötü yönetim ve halka ihanetten de kaynaklanmaktadır. Bu öfkenin sadece gençlerle sınırlı olduğunu varsaymak yanlış olur; bu öfke halkın genelinde mevcuttur. Cumhuriyet’in kurulmasından bu yana birbirini izleyen hükümetler. Bu öfkenin sadece gençlerle sınırlı olduğunu varsaymak yanlış olur; bu öfke halkın genelinde mevcuttur. Cumhuriyet ve çok partili sistemin kurulmasından bu yana birbirini izleyen hükümetler benzer hataları tekrarlamıştır. Monarşistler şimdi otokratik monarşinin daha iyi olduğu fikrini yayarak bunu istismar etmektedir. Ancak tarih, kraliyet otokrasisi altında daha fazla yolsuzluk, kötü yönetim ve baskı olduğunu göstermektedir. Bu nedenle, kraliyet yönetimini herhangi bir şekilde geri getirmeye yönelik tüm girişimlere karşı direnmeye kararlı olmalıyız.
12. Z Kuşağı hareketinin yarattığı kriz nedeniyle ordunun siyasetteki rolü artmıştır. Bu iyiye işaret değildir. Bu tür bir müdahalenin, halkın uzun mücadeleler ve fedakârlıklar sonucu elde ettiği cumhuriyeti ve demokrasiyi zedelememesini sağlamalıyız.
13. Geçici bir hükümetin kurulması ve parlamento dışından bir başbakan atanması konusunda tartışmalar devam etmektedir. Bizim tutumumuz, herhangi bir siyasi çözümün anayasal hükümler çerçevesinde aranması gerektiğidir. Henüz böyle bir atama yapılmadığından, böyle bir adım atıldığında görüşlerimizi dile getireceğiz.
14. Bazı partiler de parlamentonun feshi konusunu gündeme getirmektedir. Bu, ülkeyi gerilemeye itme riski taşıdığı için doğru bir fikir olduğunu düşünmüyoruz. Fesih konusu gündeme geldiğinde, buna karşı çıkacağız. Bazı partiler de anayasanın tamamen yeniden yazılmasını talep etmektedir. Bazı değişikliklerin gerekli olduğunu kabul etsek de, buna da katılmıyoruz. Ancak bu tür değişiklikler cumhuriyeti, demokrasiyi, çok partili sistemi veya temel hakları zedelememelidir.
15. Z Kuşağı hareketi kargaşaya neden oldu, ancak gençler arasındaki anlaşmazlıklar ve husumet, onların organize bir güç olmadıklarını açıkça gösteriyor. Böylesine organize olmayan bir grubun ülkeyi doğru yönde yönlendirmesini beklemek akıllıca olmaz.
16. Partimiz, gerilemenin ciddi tehdidini ve gerileme karşıtı güçlerle koordinasyonun gerekliliğini sürekli olarak vurgulamıştır. Belirli konularda diğer partilerle farklılıklarımızı ve mücadelemizi sürdürürken, karşılıklı rıza temelinde bu tür bir koordinasyonu sürdürmeye devam edeceğiz.
17. Z Kuşağı hareketi sırasında, büyük çaplı yıkıcı eylemler meydana geldi. Bu tür suç eylemlerinin gençlerin ilan ettiği politikaların bir parçası olmadığına inanıyoruz. Gençlerin bu eylemleri soruşturup kınamasını umuyoruz. Ayrıca hükümetin sorumluları tespit edip adalete teslim etmesi gerektiğini vurguluyoruz. Raporlara göre protestolar sırasında 14.000’den fazla mahkûm hapishanelerden kaçtı. Bunun nasıl gerçekleştiğini, sorumluların kim olduğunu araştırmak ve yasaya göre harekete geçmek çok önemlidir.
18. Yolsuzlukla mücadele soruşturma komitesi kurulması konusunda görüşler farklıdır. Ancak yolsuzluğun Nepal’de ciddi bir sorun hâline geldiği yadsınamaz. Kalkınma durmuş, tarım ve sanayi gelişmemiş durumda ve birçok genç yurt dışına göç etmek zorunda kalıyor. Bunun temel nedeni, en üst düzeyden başlayarak yaygınlaşan yolsuzluktur. Bunun temel nedeni, siyaset ve idarenin en üst kademelerinden tabana kadar yaygınlaşan yolsuzluktur. Z Kuşağı gençleri bu talebi dile getirdikleri için övgüyü hak ediyorlar. Bunun için onlara teşekkür ediyor ve yolsuzluğu soruşturmak ve önlemek için gösterilen her türlü samimi çabayı güçlü bir şekilde desteklediğimizi belirtiyoruz. Ancak, bu tür soruşturmaların tarafsız, üst düzeyde ve önyargı veya siyasi eğilimden uzak olması gerektiğini vurguluyoruz.
12.09.25
Mohan Bikram Singh
Nepal Communist Party (Mashal) kaynak: ncpmashal.org
